Ana Sayfa Ekonomi 11 Aralık 2021 5 Görüntüleme

Ali Rıza Güngen: Sermaye içindeki rahatsızlık çatışma seviyesinde değil

Son olarak ‘Çin modeli’ tartışmaları ile gündeme gelen iktisat siyasetlerini pahalandıran Siyaset Bilimci Dr. Ali İstek Güngen döviz cinsi borçları yüksek olan çeşitli büyük sermaye kümelerinin mevcut duruma karşı çıktığı lakin sermaye içindeki tansiyonun ‘çatışma’ boyutunda olduğunu düşünmediğini söyledi.

Evrensel’de Serpil İlgün’ün sorularını yanıtlayan Güngen’in hususla ilgili verdiği cevapların bir kısmı şöyle:

Pekala yeni modelin ana ayağı nedir?

Burada artık özel tüketim değil de ihracatın büyümeye katkısının arttırılması ön plana çıkartılmış durumda. Rekabetçi kur olarak isimlendirilen siyasetlerin beraberinde getirebileceği toplumsal yansımalar fiyatların baskılanması, gerçek olarak gerilemesi. Zira içerideki talebi de baskılamak zorundasınız şayet ihracatı öne çıkartacaksanız. Fiyatların baskılanması milletlerarası sermaye için tekrar teveccüh gösterecekleri bir ortamın yaratılması manasına geliyor. Birebir vakitte Türkiye’deki emek ağır üretim gerçekleştiren sermaye kümelerinin daha fazla ihracat yapmasının önünü açmak manasına geliyor. Bu bu türlü muazzam planlanmış, strateji bütçe başkanlığı tarafından bütün detayları dökülmüş ya da Hazine ve Maliye Bakanlığı koridorlarında uzun tartışmalar sonucu ortaya çıkarılmış bir plan falan değil. Biraz Türkiye’nin sürüklendiği kriz ortamındaki arayışın sonucu.

Bu plana büyük sermayenin reaksiyonu ne?

Bu şekil bir programa karşı çıkan çeşitli büyük sermaye kümeleri var. Bu kümelerin karşı çıkmasının gerisinde döviz cinsi borçlarının çok değerli bir yer kaplaması yatıyor. Birebir vakitte kapasite açısından çok daha ön plandalar. Yani memleketler arası finansal piyasalardan borçlanabilen kümelerden kelam ediyoruz, örneğin Doğu Avrupa’ya, örneğin Asya’nın çeşitli bölgelerine ya da Ortadoğu’ya yüksek ihracat sayıları yakalayabilmiş orta seviyede teknoloji ağır eserler satabilen çeşitli kümelerden kelam ediyoruz. Bunların birçoklarının kendini bulduğu çatı, TÜSİAD çatısı. Döviz yükümlülükleri nedeniyle bir karşı çıkış sergiliyorlar. Onlar 2000’lerdeki siyasetleri arıyorlar ancak son 5-6 yılda pek tesirde bulunamadıklarını gördük.

Burada gerçekten bir model değişikliği teşebbüsü var. Bunun muvaffakiyete ulaşma ihtimali çok zayıf olabilir. Bunun yüksek büyüme oranları yaratma ihtimali, ihracat kapasitesini çok süratli formda arttırma ihtimali çok yüksek değil, büyük olasılıkla başarısızlığa uğrayacak bir değişimden kelam ediyoruz fakat insanların aklıyla dalga geçmeyelim, nasıl TÜSİAD temsilcilerinin önerdiği bir siyaset varsa, daha orta ölçekli üretim yapan sermaye bölümlerinin ve devlet kaynaklarından çok daha faal formda yararlanabilen çeşitli sermaye bölümlerinin de bir rasyonalitesi var ve onlar bu tarihi fırsatı kıymetlendirmek istiyorlar.

Bu model değişikliğinden sermaye fraksiyonları ortasında bir çatışma belirmeyecek mi?

Elbette. Bunun tansiyonlarını gördük esasen. Lakin dinamik bir süreçten bahsediyoruz. Yani Türkiye’de emeğin baskılanması şu anki siyasete uzak duran sermaye kesitlerini buna adapte etme sürecini beraberinde getirebilir. Daha sermaye ağır üretim yapan bölümlerin harcamalarını, kararlarını bu yeni modele nazaran uyarladıkları bir devir de yaşayabiliriz. Şunu unutmamak lazım; Türkiye’deki büyük sermayeyi takip etmek için yapacağımız kimi şeyler var. Örneğin İstanbul Sanayi Odasının birinci 500 şirkete dair açıkladıkları datalara bakalım. Bu şirketler bütün bu kriz ve pandemi ortamında, bütün bu model değişikliği gayretleri sırasında çok yüksek kârlar elde ettiler. Elde etmeye de devam ediyorlar.

Pekala neden rahatsızlar?

Milletlerarası piyasalardaki rakiplerine nazaran daha az biriktirdiklerini düşünüyorlar. Lakin bu rekor seviyede kârlar elde ettikleri gerçeğini değiştirmiyor. Yani buradaki rahatsızlık cepheden karşı koyma, cepheden açık çatışmaya dönüşecek bir rahatsızlıktan çok taleplerini lisana getirme formunda gerçekleşiyor. Hasebiyle büyük sermaye kümelerinin ve daha sermaye ağır üretim gerçekleştiren yapıların kendilerini bu modele adapte ettiklerini görebiliriz önümüzdeki yıllarda. Şayet olağan bu bir model halini alırsa.

İhracata dayalı büyüme, Erdoğan’ın yeni model anlatısında da öne çıkıyor. İhracatçılar homojen bir küme değil, hangi kesimler bu modelde daha fazla kayırılacak?

Konum nedeniyle dezavantajlı olan kimi bölümler var. Örneğin makine üretimi gerçekleştirenler, kimya dalında kimyasallar üretenler, bunlar temasları nedeniyle şu anki kur siyasetinden biraz ziyan görüyorlar. Direkt doğruya bu stil radikal bir kıymet kaybı sırasında daha avantajlı pozisyona geçmiş olan besin dalı ya da mobilyacılık üzere bölümler var. Bunlar ihracat rekorları kırıyorlar şu an. Dinamik bir süreçten bahsediyoruz, 2021’de çeşitli makine ve teçhizat üreten firmaların çok sıkıntı duruma gelmiş olması bunların 2022’de, 2023’te iflas edecekleri manasına gelmiyor. Fakat şayet bir atılım sergileme, yeni pazarlara erişme diyorsak şayet, biraz daha emek ağır üretim sergileyen besin, dokuma, mobilyacılık üzere dalların biraz daha ön plana çıktığını görebiliriz. En azından bu son devirde bu gerçekleşiyor. Bunun devamı gelecek mi bilmiyoruz lakin 2021’deki trend bu doğrultuda.

SÖYLEŞİNİN TAMAMI

Gazete Duvar

iletişim : live:.cid.e85adaa203246898
şehirlerarası nakliye | Eryaman Diş | instagram takipçi satın al
hack forum hack forumu hack forum deneme bonusu
Ataşehir escort Anadolu yakası escort Bostancı escort ümraniye escort Maltepe escort Kartal escort ankara escort bakırköy escort ataköy escort şirinevler escort bahçeşehir escort escort istanbul gaziantep escort gaziantep escort izmir escort bedava hesaplar Shell download cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı saricahali.com.tr cami halısı cami halısı cami halısı evden eve nakliyat Bahsegel Rulet Casino Bahigo google.com.tr deneme bonusu deneme bonusu veren siteler bahis siteleri Canlı Maç izle bonus veren bahis siteleri taraftarium24 Selçuksports escort istanbul