Ana Sayfa Medya 17 Mart 2022 10 Görüntüleme

Birer Hitler olan ‘küçük adamlar’

Müttefikler, Nazilerin çöküşüyle birlikte 1945’te hem Almanya’ya hem de Nazilerin işgal ettiği bölgelere girerek “çalışmak özgürleştirir” düsturuyla işletilen toplama kamplarına ulaşıp kapıları yöre sakinlerine açtığında pek beklemediği bir reaksiyonla karşılaşmıştı: “Biz buralarda bu türlü şeyler yapıldığını bilmiyorduk.” Sonradan anlaşılmıştı ki III. Reich’ta bir katile dönüşen sıradan beşerler, onlara dayanak veren sıradan beşerler ve onların toplama kamplarına götürülen komşuları, arkadaşları ve tanıdıkları vardı.

III. Reich’a gönülden bağlı ve Nazizmi ete kemiğe büründürüp büyüten kitle içinde yer alanlar, onların aksiyonlarını destekleyenler ve mağdurlar bulunuyordu 1933-1945 ortasında.

III. Reich’ın var olması ve yaşaması için her şeyi yapmaya hazır ırkçı ve milliyetçi kitleye nazaran cinayet işlemek, toplama kamplarına ve gaz odalarına ses çıkarmamak günlük hayatın bir kesimiydi, sıradan hareketlerdi. Bu kitle için korunması gereken Halk Cemaati’nden “düşmanları” temizlemek temel problemdi. Özcesi devlet terörü halka indirilmiş, daha doğrusu halk III. Reich’ın neferi hâline getirilmişti.

Naziler, III. Reich’ı “görev bilinci” üzerine inşa etmişti: Bunun bir yanında ırk maddelerine bağlı kalarak “düşmanların” bertarafı bulunurken öbür yanda, Führer’in buyruklarına şartsız sadakatle rejimi koruyup yüceltmek yer alıyordu. Rejim içinde ayakta kalmak ve yaşamak isteyenler de Nazilerin düşman belleyip kurban ettiği şahıslarla insani bağ kuramıyordu. Elhasıl rejim tarafından dışlananlar özgür kalacakları günü beklerken rejim taraftarları ise özgür yaşayabildiği illüzyonuna kaptırmıştı kendisini.

Araştırmacı Milton Mayer, sıradan insanları birer Naziye dönüştüren rejim içinde hür bir halde yaşadıkları yanılgısına iten nedenleri inceliyor ‘Özgür Olduklarını Sanıyorlardı’da.

KÜÇÜKLÜĞÜ FİİLEN ORTADAN KALDIRAN FÜHRER

Mayer, 1933-1945 ortası Kronenberg’de yaptığı mülakatlarda, o dönemki ömrüne ağırlaştığı on Almanın, III. Reich’ın erginleşmesinde en büyük hisseye sahip kitle içinde nasıl yer aldığını ortaya koyuyor. Bu sırada şöyle bir yol izliyor: “Baskın -ya da en azından yaygın- olan algıya nazaran Nazizm ile ilgili her tahlil beni rahatsız etmiştir. Nazi denen bu vahim canavar ruhlu adamı daima görmek istedim. Onunla konuşmak ve onu dinlemek istedim. İkimiz de insandık sonuçta. Nazi’nin ırk üstünlüğü doktrinini reddetsem de Nazi görüşüne yürekten bağlı o adam üzere ben de birebir fikirlere sahip olabileceğimi kabul etmeliydim; izlediği yola onu yönlendiren şey beni de tıpkı yola sürükleyebilirdi aslında.”

Özgür Olduklarını Sanıyorlardı – Almanlar: 1933 – 45, Milton Mayer, Tercüman: Murat Demirekin, 376 syf., The Kitap Yayınevi, 2021.

Mayer’ın yaptığı şey, 1933’ten 1945’e kadar Almanya’daki havayı ve bilhassa sıradan insanların birer Nazi hâline gelişini, Kronenberg’deki on Alman üzerinden kıymetlendirmek. Bu süreçte ahlakın sükût edişini, berbatlığın bir virüs misali yayılışını, sessizlikle birlikte artan şiddeti ve birçok insanın ülkede gerçekleşen değişime nasıl ayak uydurduğunu yaptığı görüşmelerden ulaştığı sonuçlarla gözler önüne seriyor. Öbür bir deyişle olup biteni kendi bilgileriyle ve alandan bakarak çözümlüyor.

1933-1945 ortasında yaşananları anlatan on kişi, kendilerinin birer Nazi hâline geliş sürecini ve sonrasında olanlarla birlikte, şiddetin nasıl olağanlaştırıldığını aktarıyor. Böylelikle Mayer’ın çalışması bir kelamlı tarih metnine dönüşüyor. Kendilerine verilen en küçük bir “görev”i bile o günün kurallarında büyük bir sadakatle ve düşünmeksizin yerine getiren bankacılarla, fırıncılarla, terzilerle, polislerle, hademelerle, çıraklarla, marangozlarla, öğretmen ve öğrencilerle karşılaşıyoruz. Mayer’ın hatırlattığı üzere kelam alanların hepsi birer “küçük adam.” Küçüklük algısını kullanan fakat büyüklüğü aşağı çekerek küçüklüğü fiilen ortadan kaldıran Führer’in peşine takılan bu sıradan bireyler, muharririn da anımsattığı üzere “fikri önemseniyormuş üzere yapılarak” onore edilip kullanıldığı için hayatî bir pozisyona sahipti. Bahsi geçen pozisyon ise kıymetli bir gerçeği ortaya çıkarıyordu: “Nazi destekçilerinin memnunluğu ve Nazi terslerinin mutsuzluğu.” Birinci gruptakilerin hayatlarının en iyi vakitlerini yaşadığı ve aslında yaşadığını sandığı, daha doğrusu buna inandırıldığı bir devir 1933-1945: “Küçük adamlar”ın birer “küçük Hitler” kimliğine bürünüp “komünistlerin, sosyalistlerin, Musevilerin ve rejim karşısı din vazifelilerinin başının belada olduğunu” söylemesi de cabası…

REJİMİ KABULLENİŞ VE SORUMLULUKTAN KAÇIŞ

1929’da başlayan Büyük Buhran’ın yıkıcı sonuçlarından doğan, “Âri Irk” yaratmaya koyulan, komünistler ve Museviler başta olmak üzere Hitler’in “düşman” diye nitelediği her kesiti III. Reich’tan temizlemek için bir kitle meydana getiren Nazi saflarına katılanlardan bir kümeyle görüşen Mayer, onların gözünü kamaştıran şeyin “hareket” olduğunu ve hepsinin “kanıyla düşündüğünü” fark ediyor. Onlardan biri şöyle diyor: “Nasyonal sosyalizm sınıf ayrımını ortadan kaldırdı. Demokrasi, evvelden sahip olduğumuz üzere bir demokrasi, bu türlü bir şeyi hiç sağlamadı…”

Hitler’in ve Parti’nin yarattığı, kitlenin peşinden gelmesini sağlayan illüzyon tam manasıyla bu işte; Nazi olmanın cazipliği ve akabinde getirdiği toplumsal pozisyonun nimetlerinden faydalanma yanılsaması…

Almanya’da ve Mayer’ın Kronenberg’de görüştüğü herkesin bildiği ama bunu gizlediği anti-semitist ve ayrımcı hareketler gerçekleşirken cürüm iştirakleri da kitle ortasında yayılıyor ve aslında hükümet ile halk ortasındaki uçurum süratle açılıyor. Dahası, Johann Kessler’in dediği üzere “Nasyonal sosyalizm bireylerin ruhunu kaybetmesine neden oluyor.”

Mayer’ın Kronenberg’de görüştüğü on Alman, totaliter berbatlığın ve şiddetin gelişmesinde “küçük adam”ın nasıl bir ahlaki sorumluluk üstlendiğine ya da bundan nasıl kaçındığına dair fikir veriyor. Bu bireyler, bir palavranın ve popülizmin peşinden gittiğini İkinci Dünya Savaşı bitip de Almanya yenildiğinde anlamalarına karşın 1933-1945 ortası yaşanan şiddet dalgasındaki hisselerini açık seçik kabul etmiyorlar.

Richard J. Evans, ‘Özgür Olduklarını Sanıyorlardı’ için kaleme aldığı sonsözde, bahsi geçen tam kabullenmeyişle birlikte, Mayer’ın çalışmasının değerine ait cümleler kuruyor: “Mayer’ın kitabı, çok eskide kalan uzak geçmişe ilişkin üzere görünebilir. Evet, ulusal karakterler hakkındaki genellemeleri yeniliğini yitirmiş üzere. Bugün Almanya, liberal pahaların ve demokratik istikrarın kalesi. Buna karşın Mayer’ın röportaj yaptığı bireylerin sesleri, yıllardır hâlâ kışkırtabilecek ve şoke edebilecek bir tonda bize hitap ediyor. Hitler’in III. Reich ve İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra Almanların büyük fotoğrafının küçük bir kesitinin sunulduğu kitap; farklı, dikkat cazibeli ve birçok istikametten makul insanların, demagoglar ve popülistler tarafından nasıl baştan çıkarılabileceğinin yanı sıra savaşa ve soykırıma kadar giderek daha fazla kabahat işleyen bir rejimi kabullenip nasıl göz yumduğunun bir hatırlatıcısı olarak tarihin sayfalarında yer alıyor.”

Gazete Duvar

iletişim : live:.cid.e85adaa203246898
şehirlerarası nakliye | Eryaman Diş | instagram takipçi satın al
hack forum hack forumu hack forum deneme bonusu
Ataşehir escort Anadolu yakası escort Bostancı escort ümraniye escort Maltepe escort Kartal escort ankara escort bakırköy escort ataköy escort şirinevler escort bahçeşehir escort escort istanbul gaziantep escort gaziantep escort izmir escort bedava hesaplar Shell download cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı saricahali.com.tr cami halısı cami halısı cami halısı evden eve nakliyat Bahsegel Rulet Casino Bahigo google.com.tr deneme bonusu deneme bonusu veren siteler bahis siteleri Canlı Maç izle bonus veren bahis siteleri taraftarium24 Selçuksports escort istanbul