Mersin Escort Konya Escort izmir escort
Ana Sayfa Genel 12 Kasım 2021 86 Görüntüleme

Ekim Devrimi’nin şarkıları: Parçala kanını emenleri…

Kıymetli toplumsal olayları belirli sanat yapıtları ile sembolleştirmek, tarihçilerin kelama girmek için sevdiği bir usuldür. Ne de olsa bir olayın akabinde üretilen eserler bizim o devri anlamamıza yardımcı olur. Tarihin lokomotifi olan ihtilal anlarında da müzik bize büyük alt üst oluşların ve tekrar kuruluşun sesini taşır, ritmini anlatır. Bu nedenle bir olayı anlatan değil de o olay esnasında söylenen müzikler bazen vakit seyahatini daha aydınlatıcı kılar.

Yakın tarihimizin elbet en değerli dönüm noktalarından biri olan Ekim İhtilali’nin 104’üncü yıldönümü nedeniyle biz de tarih seyahatimizi müziklerle gerçekleştirelim. Takvimler 7 Kasım 1917’yi gösterirken asker Bolşeviklerin, Putilov fabrikası çalışanlarının ya da Avrora donanmasındaki bahriyelilerin mırıldandıkları müzikleri dinleyelim.

BİR GENÇ DEVRİMCİYE AĞIT

Pavel Çernişev, Samara doğumlu genç bir tıp öğrencisidir. 1870’lerin ortalarındaki öğrenciliği sırasında ‘Halka Gidiş’ hareketine dahil olur. Fakat 1876 yılında cezaevine atılır ve buradaki berbat şartlar nedeniyle kefaleti ödenip hür bırakılsa da tüberküloza yakalanır, kısa müddet sonra ölür. Cenazesi, Rusya’daki cezaevi uygulamalarına duyulan öfkenin ötesine geçer. Çernişev, hükümet aykırısı şovların tohumunu eker.

Bu esinle Grigori Machtet, ‘Son Veda’ isimli şiirini kaleme alır. Şiir ve sonraları ‘Kölelik ve Eziyet’ olarak bilinecek müzik, Çernişev’i de aşarak adeta Rusya’daki tüm devrimcilerin kendinden bir şeyler bulduğu bir metin haline gelir.

“Esaret altında birçok azaplar gördün, sen ulu bir halde öldün. / Sen halk davasına dürüstçe baş koydun. / Memleketinin güzelliği için uzunca değil ancak dürüstçe hizmet ettin. / Ve biz, dava kardeşlerin seni mezarlığa getirdik. / Düşmanımız seni küçümseyemedi, etrafındaki her yer senindi. / Biz, canım kardeşim, senin kartal gözlerini kapattık. / Biz küllerini toprağa gömüp sana veda ederken, tuttuğumuz yas ne bizim ruhumuzu ezdi ne de göz yaşları gözlerimizde parladı. / Hayır! Öfke bizim yalnız boğazımızı sıktı. Senin küllerin üzerine yemin ettik: / Düşmanla hengameye atılacağız, intikamını merhamet göstermeden alacağız. / Bir tek sen bizim için değerlisin; tıpkı senin üzere biz de çürümüş bir hapishanedeyiz. / Tıpkı senin üzere, kendi başımızı halk davasına adayacağız. / Tıpkı senin üzere, tahminen biz de yalnızca yeni beşerler için yalnızca toprak olarak hizmet edeceğiz, / gelmekte olan yavuz günlerin yaman bir kehaneti üzere. / Lakin biz biliyoruz, senin de bildiğin üzere canım kardeşim / Biliyoruz ki yakında kemiklerimizden yükselip gelen zalimliğin intikamı olacak ve bizden çok daha güçlü olacak!”

HER GECE YARISI KREMLİN’DE YANKILANAN MÜZİK

Yirminci yüzyıl başında kanlı bir devrimci uğraşın yürütüldüğü Rusya’da verilen kayıpların yükü periyodun müziklerine da yansıyor. Az evvel kelamını ettiğimiz müzik üzere Bolşevik devrimci Nikolay Bauman’ın vefatından sonra ünlenen ‘Kurban Düştünüz’ de bir devrimcinin akabinde söylenir. O denli ki Sovyetler Birliği’nde dahi bir ‘cenaze marşı’ olarak akıllara gelir.

Önde gelen Bolşevik takımlardan Bauman, 1905 yılında St. Petersburg kentinde Çarlık zıddı bir şov sırasında monarşi yanlısı bir kişi tarafından öldürülür. Büyük ses getiren Bauman’ın cenazesinde konservatuar öğrencilerinden oluşan bir orkestra “Kurban Düştünüz” müziğini söyler. Kelamları ve taşıdığı mana o denli etkileyicidir ki Ekim İhtilali’nin çabucak akabinde Moskova’nın meşhur Kremlin Meydanı’ndaki saat kulesi Spasskaya’dan her gece yarısı bu müziğin melodisi çalınır.

Bauman ile anılsa da müziğin kelamları 1878 yılında Anton Arkhangelski tarafından kaleme alınmıştır:

“Halkına karşı bencil olmayan aşkının ölümcül hengamesinde kurban düştün. / Onun için neyin varsa verdin, hayat için, onur için, özgürlük için. / Bazen rutubetli hapishanelere sindin. Yargıçlar ve cellatlar senin yüreğine kalemlerini kırdı. / Ve sen de ayağında zincirlerle isteksizce gittin. / (…) / Tiran ise şatafatlı saraylarında ziyafet çekiyor / acısını şarap içerisinde boğuyor. (…) Tiranlık yıkılacak ve halk isyan edecek / Aziz güçlü ve özgür halk / Kardeşlerimize veda edin! Onurunuzla yürüdünüz / sizin de kıymetli ve faziletli yolunuzda”

PERSONELLERİN MARSEİLLAİSE’İ

Olağan tüm ‘şarkılar’ direkt vefat ile ilgili değildi. Marşlar, ihtilallerin en etkileyici seslerindendir. 1917 Rusya’sında devrimciler ortasında en tanınan marşların tahminen de en başında “İşçilerin Marseillaise’i” geliyor. Bu müzik için tahminen de ‘yorumun yorumu’ diyebiliriz. O denli ki Fransız İhtilali ile birlikte ülkenin ulusal marşı haline gelen Marseillese, 1871 Paris Komünü esnasında farklı sözlerle tekrar yorumlanmıştı.

Emekçilerin Marseillese’i olarak isimlendirilen Rusça uyarlama ise çarlığın hakimiyetini sona erdiren Şubat ihtilalinden sonra Süreksiz Hükümet tarafından ‘resmi marş’ ilan edilir. Ekim İhtilali sırasında -hatta sonrasında- da çeşitli biçimlerde kullanılır. Kelamlarının bir kısmı şöyle:

“Haydi yıkalım eski dünyayı / Haydi yerle bir edelim / Bizler altından putların düşmanıyız / Çarın saraylarından iğreniyoruz / Çileli kardeşlerimizle birlikte olacağız /Aç insanların yanına gidecek, onlarla birlikte zalimlere lanetimizi göndereceğiz / Onları bizimle uğraş etmeye çağırıyoruz. / Ayaklan, ayaklan personel sınıfı! / Düşmana karşı gel aç kardeşim! / Haydi halkın intikam çığlığını haykır / İleri, ileri, ileri, ileri!”

‘PARÇALA KANINI EMENLERİ’

İhtilal günleri müziklerine baktığımızda çok çeşitli bir repertuvarla karşılaşıyoruz. Dünyanın öteki köşelerinden esinler kadar Rusya’nın kendi köklerinden gelen klâsik müzikler da söyleniyor o günlerde. Bunlardan bir tanesi de ‘iş şarkısı’ olarak da isimlendirebileceğimiz ‘Dubinuşka’…

Kelamlarında çalışma şartlarından ve emekten bahseden Dubinuşka, nakaratlarda ritim itibariyle işçilerin çalışırken kolaylıkla eşlik edebileceği halde bestelenmiş. Hasebiyle Ekim İhtilali’nin en ‘gündelik’ müziklerinden biri olmaya aday diyebiliriz. Buna ek olarak Söz manası küçültme eki almış ‘tahta sopa’ olan Dubinuşka’nın nakaratında işçilerin sopaya seslenerek kendilerine yardım etmesini dilemesi ilgi cazibeli.

Lakin bir başka görüşe nazaran müzik personellere baskının sembolü olan bir sopadan değil de inşaatta kullanılan bir kalastan bahsediyor olabilir. Bu gözle kelamları okursak kıssanın tahminen de inşaat personellerinin kelamlarını bize taşıdığını söyleyebiliriz.

“Tüm diyardan kaç müzik işittim / Bana sevinçten ve sıkıntıdan bahsettiler. / Fakat hafızam ortalarından yalnız bir adedini tuttu / Bu işçi-köylü birliğinin [artel] müziğidir. / Hey Dubina! Yeşil olan. / Hey sen, gel de bu ağır işi, ağır işi yapmamıza yardım et. / Kaldırıyoruz ve kaldırıyoruz / ve hareket ettiriyoruz. / (…) / Ah emekçilerin uyandığı yeni vakitler bize ulaş / Sırtlarını emekten doğrulttukları vakit, / Güçlerini, kanlarını emenleri parçaladıkları vakit, / Parçala değerli Dubina’n ile!”

WARSZAWİANKA’NIN BİTMEYEN SEYAHATİ

‘Halklar Hapishanesi’ olarak anılan Rus Çarlığı’nda başka halkların müzikleri da Rusya devrimci hareketini tesirler. Bugün bile en fazla lisana çevrilmiş devrimci müziklerden biri olarak sayabileceğimiz, Lehçe yepyeni ismiyle Warszawianka bunlardan yalnızca bir adedidir. Lisanımızda Bandista’nın ‘Haydi Barikata’ yorumu ile ünlenen müzik, aslında bestelendiği tarihten bu yana pek çok yer dolaşmış.

Polonya sosyalistlerinin müziği olan Warszawianka, daha sonra Rus devrimcileri etkilemiş. Müzik 1905 ve 1917 ihtilalleri sırasında, Polonya’da olduğu üzere Rusya’da da devrimci ruhu en iyi yansıtan ezgilerden biri olmuş. Rusça kelamları 1897 yılında G. Krjijanovski tarafından yazılan Warszawianka, o günlerde en çok söylenen müziklerden biri. Dünya çapındaki ününü ise 1930’larda İspanyol İç Savaşı ile birlikte kazanacaktır…

“Düşmanca kasırgalar başımızın üzerinde gürlüyor / Karanlık güçler bizleri eziyor / Bilinmeyen yazgı bizleri bekliyor / Lakin biz gururlu ve cesurca yükselteceğiz / emekçi uğraşının bayrağını / tüm insanların büyük hengamenin bayrağını / daha iyi bir dünya ve kutsal özgürlük için / (…) / Şimdilerde personeller açlık mı çekmeli? / Kardeşler, sessiz mi kalacağız? / Darağaçlarını görebiliyor musunuz? / Silah altındaki genç kardeşlerimizin endişe dolu gözlerini / Büyük arbedede geride iz bırakmadan ölmemize müsaade vermeyin. Düşenler, bir fikrin onuruyla düştüler / isimleri bizin zafer müziklerimiz olacak. / Milyonlarca insan için kutsal olmalı. / Zorbanın hükümdarlığından tiksindik / Zincirlerin insanları şehide dönüştürdüğüne tanıklık ettik. / Tahtlar insanların kanıyla sulandı / düşmanımızı kendi kanıyla kızartacağız. / Tüm düşmanları yırtıcı bir vefat bekliyor / Emekçi sınıfının tüm parazitlerini / Tüm plütokratik çarları intikam ve mevt bekliyor / kutsal zafer yakındır.”

DEĞİŞMEYEN LOKOMOTİF

Geçmişten kulağımıza çalınan müzikler ilişkin olduğu vaktin eseridir. Bazıları bu yüzden vakit zaman kulak tırmalar. Lakin ortalarından kimi müzikler aktüelin kaygısını basitçe seslendirebilir. Yeni, ismi üstünde durağan olmadığı için geçmişin müzikleri da adeta ‘ihtiyaç anında camı kırıp’ ulaşılmayı bekler. Öbür bir deyişle bugün kulak tırmalayan sazların kelamların yarın merhem olup olmayacağını bilemeyiz. Hafızamızdaki müzikler için bile birebir yorumu yapamaz mıyız? Ruh halimize en uygun şarkıyı bazen çocukluğumuzda bulmuyor muyuz?

Bugün bahsettiğimiz Ekim İhtilali’nde söylenen müziklere tekrar geri dönelim. Dinlediğimiz/dinlemediğimiz tüm müziklerin şimdiki toplumsal çabaların ritmine ayak uydurması mümkün değil. Lakin tarih treninin lokomotifinde rastgele bir değişim olmadığını düşünecek olursak bu ‘eski’ müziklerle hemhal olmak çok daha kolay oluyor. Elbette müzikler da çağımızın eleğinden geçiyor, lakin insanlığın hâlâ çaba ettiği çelişkileri ortadan kaldırma gayesi 104 yıl sonra da olduğu yerde duruyor.

Gazete Duvar

hack forum hack forumu hack forum gaziantep escort gaziantep escort Shell download cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı cep bahis
evden eve nakliyat şehirler arası nakliyat
hack forum forum bahis onwin fethiye escort bursa escort infoisrael.net casino siteleri deneme bonusu veren siteler meritking meritking izmit escort Ataşehir escort ankara escort bostancı escort kadıköy escort slot siteleri casibomcu.bet deneme bonusu veren siteler deneme bonusu veren siteler hack forum hack forum hack forum hack forum hack forum warez script hacking forum loca forum hack forum Tarafbet