Ana Sayfa Siyaset 18 Kasım 2021 1 Görüntüleme

Helalleşme çağrısı Kürtlerde nasıl karşılık buldu?

CHP Genel Lideri Kemal Kılıçdaroğlu, 13 Kasım Cumartesi günü yaptığı açıklamada, “Benim liderliğini yaptığım partinin de geçmişte yarattığı derin yaralar vardır. Uzun müddettir evvel bu yaraları yaratan o sistemi değiştirmekle uğraştım. Artık ise dışarıya dönme vakti. Ben bu yaraların kapanması için helallik isteme, helalleşme seyahatine çıkıyorum” sözlerini kullandı.

Yaptığı açıklamayı ‘Seçim stratejisi’ olarak değerlendirenlere karşı ise Kılıçdaroğlu küme toplantısında şu karşılığı verdi:

“Medyada kimilerinin, ‘Ne hoş muhalefet aslında kazanıyor, ne gerek vardı bunlara’ demesine üzüldüm. Zira bunlar bu söylediklerimi strateji zannediyor. Ben gelecekte bu ülke çocuklarının arkamdan bu ülkeyi barıştırdığımı söylemelerini istiyorum. Ne stratejisi? Hangi strateji evlatlarımızın geleceğinden daha kıymetli? Helalleşeceğiz dostlarım. Açık yaralar var, biliyorum sıkıntı olacak ancak katiyetle yapacağız ve başaracağız.”

HELALLEŞME’ LİSTESİNDE KİMLER VAR?

Kılıçdaroğlu, ‘helalleşme’ listesini de şöyle açıkladı: “28 Şubatçıların açtığı yaraları kapatıp helalleşeceğiz. İkna odalarına sokulan başı kapalı kızlarımızla helalleşeceğiz. Roboski ile helalleşeceğiz. Hukuk öbür helalleşme diğer. İnsanlara devlet tazminat ödeyecek ancak bir taraftan da helalleşeceğiz. Sivas, Kahramanmaraş mağdurlarıyla helalleşeceğiz. Diyarbakır hapishanesi mahkumlarıyla helalleşeceğiz. Mahalleleri gasp edilip sürülen romanlarla helalleşeceğiz. Varlık vergileri altında inim inim inleyen azınlıklar, 6-7 Eylül olaylarının mağdurlarıyla helalleşeceğiz. Mahkemelerle süründürülen askerlerimiz ve aileleri ile helalleşeceğiz. Bugün Londra’ya göç etmiş en parlak beyinlerimiz ile helalleşeceğiz. Ali İsmail Korkmaz’ın ailesi ile Soma ile helalleşeceğiz. Darbeciler tarafından bir sağdan bir soldan gencecik çocuklarımız asıldı bu ülkede o insanlarımızla helalleşeceğiz. 9 yaşındaki Oğuz Arda Sel’i kaybeden ve mahkemelerde süründürülen Mısra Öz ile helalleşeceğiz, Ahmet Kaya ile helalleşeceğiz. Helalleşeceğiz dostlarım. Yakın gelecekte bir gün çocuklarımız geçmişe baktıklarında ‘Neler olmuş ancak önümüze bakmayı bilmişiz, helal olsun onlara’ diyecekler.”

Kılıçdaroğlu’nun çıkacağı ‘helalleşme yolculuğu’nun Kürtlerde nasıl karşılık bulduğuna ait olarak tarihçi ve araştırmacı muharrir Mehmet Bayrak ve Dicle Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Vazifelisi Vahap Coşkun ile konuştuk.

‘KEŞKE BUNU YAPABİLSE’

Kılıçdaroğlu’nun açıklamasını pahalandıran Mehmet Bayrak “Bu CHP tarihinde yeni bir söylem” diye başladığı kelamlarına şöyle devam etti:

“Bu açıdan kıymetli. Alevilerin rızalık istemeleri ve rızalık vermeleri üzere. Resmi planda da bu kavram kullanıldı. Keşke bu yapılabilse. Salt cumhuriyet periyodunu alsak bile o kadar kanlı bir tarih var ki, bunlarla yüzleşmek başlı başına bir cüret ister. Türkiye, Ermeni soykırımıyla yüzleşmeyi bile yapamazken, cumhuriyet devrinde yaşananlarla yüzleşmesi çok değerli bir olay. Benim son kitabım ‘Ateş Kan ve Barut Günlerinde Kürt Diplomasisi’ ismini taşıyor. Bu, Kürt aydınlanma hareketinin bir nitelemesidir. 20’inci yüzyıldan itibaren ateş kan barut siyaseti daima devam etti Kürtler açısından. Bununla yüzleşmek, hakikaten objektif olarak devletin bu husustaki yanlışlarını açık yüreklilikle ortaya koymak demektir. Sanki devlet buna hazır mı? Ermeni soykırımı ile hala yüzleşilemedi. Bu mevzuda bile ret ve inkâr siyasetleri izleniyor. Devlet aklı açık planda ret ve inkârcı, bilinmeyen planda itirafçı ve kabulcüdür. Bunu hiçbir vakit unutmayalım. Zımnî dokümanlarda her şey ayan beyan söylenir. Fakat açık planda her şey o resmi plan kuramının içine atılır.”

‘TUNCELİ, DERSİM’E HAKARETTİR’

Dersim, Zilan ve Ağrı katliamlarında yaşananlara dikkat çeken Bayrak, şöyle devam etti:

“1925 hareketi çok kanlı bir harekettir. Bu isyanın bastırılması ismine iki yıl devam eden bir katliam kelam konusu. Birinci sefer 16 uçaklık bir filo kullanılmış ve zehirli gaz atılmıştır. İki yıl içinde katledilen Kürtlerin sayısı 15 bin 500… Türkiye’nin nüfusu o vakit 12 milyondu. Ağrı ve Zilan bundan sonraki süreçtir. Bu büyük katliama reaksiyon olarak ortaya çıkan bir harekettir. Buralarda katledilenlerin sayısı bile belirli değil. Periyodun gazeteleri derelerin insan cesetleriyle dolu olduğunu muharrir. 1935’te vilayet teşkilatı kuruluyor Tunceli ismiyle. Tunceli ismi da Dersim’e hakarettir. Zira Devletin ‘Tunç Eli’ bunların zirvesine inecek telaffuzundan kaynaklıdır. Bu kelamın sahibi şahsen Dersim’de vali olarak misyon yapan ve ‘Dersim Kasabı’ olarak nitelendirilen Abdullah Alpdoğan’dır. 1935’te Tunceli Vilayeti ilan edildi, 1936’da bütün silahlar toplatıldı. Buna karşın 1937’de başlayan ve Sabiha Gökçen’in de içinde olduğu uçak filosuyla harekât başlatıldı. Resmi dokümanlar, 13 bin kişinin öldürüldüğü bir bilançodan kelam ediyor. O resmi evrak bizde var aslında. Ancak gerçekte katledilen insan sayısı bundan kat be kat fazladır. Benim iddiama nazaran Dersim’de katledilenlerin sayısı 40 ile 50 bin ortasındadır. Dersim’de silahlar toplatıldıktan sonra mahalli kuvvetler hariç tam teçhizatlı 3 kolordu ve iki süvari tümeniyle girildi. Hem havadan mağaralara zehirli gaz atıldı hem de bu kadar büyük bir kara harekâtı yapıldı. 1938’de bu katliam bittiğinde Harput Merkezi’nde ordu bir gövde gösterisi yaparak muvaffakiyetini kutluyor. Bu şova katılan asker sayısı 40 bindir. Bu çapta bir ordunun silahları toplanan Dersimlilere yönelik nasıl bir katliam yaptığına da işaret ediyor. Hıfzıssıhha’nın kurucusu ve devrin Sıhhat Bakanı Rıfat Saydam, Dersim soykırımı sonrası Fevzi Çakmak ve Genelkurmay Liderine bir telgraf çekiyor. ‘Bu olaylarda zehirli gaz, kimyasal gaz kullanılması insanlık kabahatidir, bunun izahı yapılamaz, bunu devlette kaldıramaz’ diyor. Cumhuriyet arşivinde var. Benim yayınladığım evraklarda tabir edilir.”

‘1919’DAN İTİBAREN BAŞLAYAN KATLİAMLARLA HELALLEŞMEK DEMEKTİR’

“İttihat ve Terakki devrinde yaşanan katliamları bile inkâr eden bir zihniyete karşı Kılıçdaroğlu’nun bu helalleşmeyi lisana getirmesi önemlidir” diyen Bayrak, “Fakat bunu dillendirmek, -1919 Sivas Kongresi CHP’nin kuruluş tarihi olarak kabul edilir- 1919’dan itibaren başlayan tüm katliamlarla, soykırımlarla helalleşmek demektir. Dersim, Cumhuriyet devrinin en büyük Alevi Kürt soykırımıdır. Bu nedenle şayet bunların hepsi ile yüzleşilecek ise, bunlar sorgulanır, mahkum edilirse o vakit lakin beşerler tatmin olurlar. Bu yüzden Kılıçdaroğlu’nun bu çıkışı cumhuriyet tarihi ile hesaplaşmayı ve helalleşmeyi öngörür. Şayet buna gerçek niyet ve iradesi varsa lakin o vakit halk nezdinde sonuç alınabilir.”

VAHAP COŞKUN: CHP, KÜRTLER VE MUHAFAZAKAR BÖLÜMLERLE İLİŞKLERİ SIKINTILI OLAN PARTİYDİ

“Kendilerini ‘cumhuriyetçi, Atatürkçü’ olarak tanıtan gazeteci, müellif ve siyasetçiler, Kılıçdaroğlu’nun CHP’deki cumhuriyetçi ve Atatürkçü olan insanları partinin dışına ittiğini münasebet göstererek istifa davetleri yaptı. Kılıçdaroğlu’nun hem parti içerisindeki sistemi değiştirmesine yönelik açıklamasını hem de ‘helalleşme’ telaffuzunu nasıl pahalandırıyor sunuz?” sorusuna Dicle Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Vazifelisi Vahap Coşkun, şu cevabı verdi:

“Kemal Kılıçdaroğlu’nun genel lider olmasından sonra bir dönüşüm süreci yaşanıyor. Bu sürecin suratı ve yoğunluğu konusunda çeşitli tenkitler olabilir ancak Kılıçdaroğlu, genel başkanlık koltuğuna oturduğu andan itibaren partisini değiştirmek istiyordu. Nedeni de şu: CHP, bilhassa Kürtler ve muhafazakarla, yani toplumun çok kıymetli iki tabanıyla ilgileri son derece zayıf ve sıkıntılı olan bir partiydi. Yalnızca seküler bölümlerin oyunu alan ve hasebiyle yüzde 20-25 bandına sıkışan, rastgele bir halde iktidar olamayan bir partiydi. Kılıçdaroğlu bunu gördü. Hem Kürtlerle hem muhafazakar bölümle tarihi kopuklukları gidermek için birtakım adımlar attı. Bu adımlar bazen son derece yüzeysel kaldı. En azından bu türlü bir adım atma uğraşı içerisinde olduğu görülüyordu. Hiç kuşkusuz bu CHP içerisinde de bir iktidar uğraşını gerektiriyordu. Kılıçdaroğlu’nun bu dönüşümünü gerçekleştirebilmesi için partide kendisine direnç gösterecek olan odaklarla da çaba etmesini gerektiriyordu ve bunlarla gayret etti.”

‘2019 KIYMETLİ BİR TARİHTİ’

CHP için 2019’un değerli bir tarih olduğunu belirten Coşkun, şöyle devam etti:

“2019’da büyükşehirlerde Kılıçdaroğlu Cumhur İttifakı’nı geriletmeseydi, bilhassa 11 Büyükşehirde Millet İttifakı belediye başkanlıklarını almamış olsaydı, o vakit çok büyük bir ihtimalle Kılıçdaroğlu’nun bu siyasetini yürütebilmesinin imkanı ortadan kalkardı. Siyasette elde ettiği bu başarısı Kılıçdaroğlu’nun elini güçlendirdi. Bilhassa gelecek seçimleri de düşünerek bu adımları hızlandırmak ve bu kısımlarla olan ilgileri daha da ağırlaştırmak istiyor. Helalleşme bu manada kullandığı bir tabir. Son derece kıymetli bir tabir. Bunun Türkiye siyaseti açısından son derece pahalı olduğunu düşünüyorum. Cumhuriyeti kurduğunu her vakit bize hatırlatan bir parti, cumhuriyet tarihinde kendisinin de çok kıymetli yanılgıları olduğunu ve bunlarla yüzleşmesi gerektiğini söylüyor. Bu Türkiye’de siyasetin yumuşaması, odaklanması gereken noktayı göstermesi açısından son derece kıymetli ve bedelli bir gayret. Burada Kılıçdaroğlu’nu bir samimiyet testine tutmak bence yanlışsız değil. Kıymetli olan bu helalleşme telaffuzunun benimsenmesi ve CHP’nin kendi ideolojik yapısında değişime yönelik bir kapı aralamaktır. Bunun Türkiye için iyi ve sağlıklı olduğunu düşünüyorum.”

‘GÜNDEMİ ARTIK KILIÇDAROĞLU BELİRLİYOR’

Coşkun şunları söyledi: “Türkiye’de bizim çok derin tarihi yaralarımız var. Bütün toplumsal kısımların var. Kürtlerin, muhafazakarların, gayri müslim kısımların var. Bunlarla bir halde yüzleşen, helalleşen, kamuoyu önünde bir tartışma, müzakere ve diyalog süreci içerisinde bu helalleşmeyi gerçekleştirebilen bir uğraş, Türkiye’nin önündeki problemleri çözme konusunda da son derece yararlı olacaktır. Kürt sıkıntısı, Alevi sıkıntısı üzere eşit vatandaşlık sorunu meselelerin tahlilleri için son derece tesirli ve pahalıdır. Bu nedenle yanlışsız buluyorum. Son periyotlarda Kılıçdaroğlu’nun yaptığı ataklar şunu gösteriyor: Gündemi artık Kılıçdaroğlu belirliyor. Daha evvel Erdoğan’a atfedilen özelliği artık Kılıçdaroğlu temsil ediyor. Biz bugün bunu konuşuyoruz, iktidar buna karşılık verme mecburiyetinde kalıyor. Pekala siyasetçiler önündeki seçimi düşünürler. Ve ona uygun bir strateji de oluşturabilirler. Değerli olan bu stratejinin içeriği. Artık Kılıçdaroğlu’nun yapmaya çalıştığı şey, kapsayıcı bir strateji geliştirmektir. Bu son derece yanlışsız bir şey. Seçim için de yanlışsız, uzun vadede Türkiye’nin olağanlaşması için de hakikat. Aslında değişimler bu biçimde gerçekleşir.”

‘KÜRTLER NEZDİNDE BEDELLİ BİR EFOR OLARAK KAYDEDİLDİ’

“Helalleşme söylemi Diyarbakır’da nasıl karşılandı?” sorusuna ise Coşkun, “Daha yeni bir açıklama. Bunun biraz derinleştirmesi gerekecek. Kılıçdaroğlu küme toplantısında hangi toplumsal kesitlerle helalleşeceğini söyledi. Muhtemelen tamamını saymadı. Bu süreç içerisinde derinleşecek. O kadar kutuplaşmış bir ortam var ki, ister Diyarbakır’da olsun, ister İstanbul’da olsun, doğuda olsun, batıda olsun… Türkiye’de bu siyasal kutuplaşmayı azaltacak, yasal, toplumsal kutuplaşmayı ve arayı daraltacak her telaffuz Türkiye’nin olağanlaşmasına katkıda bulunur. Kitleler nezdinde de değer taşır. Özel olarak hangi toplumsal kesitin buna ne yanıt verdiğini anlayabilmemiz için biraz daha beklememiz gerekecek. Bunun genel olarak Kürtler ve muhafazakarlar nezdinde pahalı bir efor olarak kaydedildiği kanısını taşıyorum” cevabını verdi.

Gazete Duvar

hack forum gaziantep escort gaziantep escort