Ana Sayfa Medya 23 Kasım 2021 4 Görüntüleme

Kürt edebiyatının tüm sesleri ‘Antolojiya Edebiyata Kurdî’de 20 yıl sonra yeniden canlanıyor

Burcu Özkaya Günaydın

Bir halkı, toplumu, kimliği anlayabilmenin en temel yolu lisanı, kültürü anlatan kaynaklardan geçiyor. Celadet Bedirxan’lar ile filizlenen lisan ve edebiyat çalışmaları; Mehmed Uzun üzere isimlerin katkılarıyla gelişerek devam etti. Son olarak 1995 yılında Kürtçe çıkan ve akademik yayınlar için kıymetli bir çalışma olan ‘Antolojiya Edebiyata Kurdî’ (Kürt Edebiyatı Antolojisi), 20 yılı aşkın müddet sonra Ferhadê Mihemed imzasıyla yine okuyucularla buluşacak.

Yeni jenerasyon Kürt lisanı çalışmalarında öne çıkan isimlerinden Mihemed ile ‘Antolojiya Edebiyata Kurdî’ ve hazırlık sürecini konuştuk.

‘DÖRT BİR YANA DAĞILMIŞ KÜRT MÜELLİFLER BU KİTAPTA’

‘Antolojiya Edebiyata Kurdî’nin birinci temelleri, 1985 yılında Mehmed Uzun, Kürdistan Press Dergisi’nin yöneticilerinden biri iken atılmaya başlandı. Yaklaşık on yıl sonra 1995 yılında iki cilt halinde okuyucularla buluştu. Kürt edebiyatı için son derecede değerli bir eser olduğunu biliyoruz. Yeni çalışmanızda hangi muharrirler var ve ne çeşit çalışma yapanlar bu kaynaktan yararlanabilirler?

Antolojiya Edebiyata Kurdî’nin birinci temelleri o yıllarda, şimdi birinci sürgün yıllarını yaşayan ve çiçeği burnunda birinci romanını ─TU, 1985.─ yayımlayan Mehmed Uzun tarafından atıldı. Uzun, bu türlü bir gereksinimin Kürt edebiyatı tarihi açısından elzem olduğunu anlayarak ve okuyucuların beklenti ve taleplerini karşılamak için çalışmayı başlatmıştır. Lakin, unutulmamalıdır ki ‘Antolojiya Edebiyata Kurdî’nin oluşumunda daha öteki Kürt muharrirlerin emeği de büyüktür. Örneğin bilhassa ve başta, Z. Abidîn Zinar, Firat Cewerî, Mehmûd Lewendî, Xelîl Dihokî ve Rohat Alakom üzere isimler…

Bu çok katmanlı akademik yapıtta Kürtlerin yaşadığı coğrafyadan, çabucak her kesimden ve sürgünde, hülasa dünyanın dört bir yanına dağılmış olan müellifler mevcuttur diyebilmek mümkün. Bu antolojinin ihtivasında yüzden fazla muharrir, şair ve entelektüel yer alıyor. Benim en çok ilgimi çeken iki isim oldu. Birincisi Fêrîk Egît Polatbekov; SSCB Kürtlerinden, şairlik ve gazeteciliği ile bilinir, çok kısa süren hayatında, çok değerli başarılara imza atmış. İkinci isim ise Diyarbekirli Şêx Evdirehmanê Axtepî oldu. İsmine birinci defa ‘Antolojiya Edebiyata Kurdi’de denk geldim. Bu büyük mistik şairin her bir dizesi adeta ruhumu sardı, beni çok etkiledi. Bu kaynaktan çabucak her kesim faydalanabilir. Kıymetli bir kültür ve akademik hazine.

Mehmed Uzun’un vefatından sonra ‘Antolojiya Edebiyata Kurdî’ yine özgün lisanda yayımlanmadı. Türkçe çevirisi okuyucuların taleplerini karşıladı mı?

‘Antolojiya Edebiyata Kurdî’, birinci olarak 1995 yılında Tüm Vakitler Yayıncılık tarafından, ikinci olarak da 2003 yılında Kürt müellif, Sîdar Jîr’in editörlüğü idaresinde, Aram Yayınları tarafından yayımlandı. Bildiğiniz üzere Mehmed Uzun 2007 yılında ortamızdan ayrıldı ve kitap bir daha özgün lisanda yayımlanmadı. Türkçe çevirisi oldu evet, Metin Aksoy tarafından. Ama Türkçe’ye çevrilmiş olan hali, aslında seyreltilmiş ve özetlenmiş halidir diyebilirim. Zira özgün çalışma bu kadar kısa ve özetli değil. Bu yüzden okuyucuların gereksinimini tam tamına karşılayamayacağını düşünüyorum. Mehmed Uzun’un gıyabında birinci defa yayımlanmış oldu.

Antolojiya Edebiyata Kurdi – 1, Mehmed Uzun, Editör: Ferhadê Mihemed, 415 syf. Sel Yayıncılık, 2021.

‘ESERLERDE ÇOK FARKLI SES VE EDEBİ KİMLİK VAR’

Uzun vakit sonra birinci defa yayıma kavuştu ‘Antolojiya Edebiyata Kurdî’. Bu çalışmayı hazırlama süreci nasıldı?

Mehmed Uzun, filhakika üzerinde durulması, derinlemesine anlaşılması gereken bir müellif. Bilhassa onun Kürt romanına yaptığı kocaman katkıları mütemadiyen göz önünde bulundurmak gerek. Daha önce romanlarını hazırladım yayına. Diyebilirim ki romanları beni pek zorlamadı. Lakin ‘Antolojiya Edebiyata Kurdî’ nitekim çok zordu. Zira çok farklı edebi ses ve edebi kimlik vardı ve bunların her birinin kendine has bir üslubu bulunuyordu. Hepsine birden kol kanat germek hiç kolay olmadı.

Bu süreçte sizi en çok ne motive etti?

Bu süreçte beni en çok motive eden, sürgünde ve imkânsızlıklarla dolu o yabancı ülkede, çok çetin şartlarda yapıtlarını yaratan, türlü zorlukları aşan muharrirler oldu. Bilhassa de Celadet Alî Bedirxan Bey’in, Hawar ve Ronahî mecmualarını çıkardığı sırada verdiği insanüstü gayret sonucu muvaffakiyete ulaşması güç kattı, motive etti.

Son olarak, Mehmed Uzun’un öbür kitapları da yayımlanacak mı?

Evet, son üç kitabını yayına hazırlayacağız; ikisini ben, başkasını de yayınevi hazırlayacak. Benim yayına hazırlayacağım kitaplar: ‘Ziman û Roman’ ve ‘Hêz û Bedewiya Pênûsê’. Yayınevi de ‘Defter-î Âmâlim’i (Mehmed Salih Bedirxan Bey’in Anıları) yayına hazırlayacak ve böylece Mehmed Uzun’un tüm külliyatı tamamlanmış olacak.

Gazete Duvar

iletişim : live:.cid.e85adaa203246898
şehirlerarası nakliye | Eryaman Diş | instagram takipçi satın al
hack forum hack forumu hack forum deneme bonusu en iyi casino siteleri slot siteleri
Ataşehir escort Anadolu yakası escort Bostancı escort ümraniye escort Maltepe escort Kartal escort ankara escort bakırköy escort ataköy escort şirinevler escort bahçeşehir escort escort istanbul gaziantep escort gaziantep escort izmir escort bedava hesaplar Shell download cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı saricahali.com.tr cami halısı cami halısı cami halısı evden eve nakliyat Bahsegel Rulet Casino Bahigo google.com.tr deneme bonusu deneme bonusu veren siteler bahis siteleri Canlı Maç izle bonus veren bahis siteleri taraftarium24 Selçuksports