Ana Sayfa Gündem 19 Kasım 2021 1 Görüntüleme

Orada, bir köy var Diyarbakır’da: İkiye bölünmüş…

DİYARBAKIR – Peyas köyü, Diyarbakır’ın merkez ilçesi Kayapınar’a bağlı. “Bağlı” demek biraz yanlış aslında zira köy, ilçenin hatta kentin göbeğinde. Aslında Peyas’ın nasıl bir köy olduğunu 2018’de yazdığım “Orada bir köy var, kentin içinde” başlıklı haberde anlatmıştık. O haberi yazdığımız tarihte Peyas, pozisyonu nedeniyle ilgimizi çekmişti. Köyü gezmiş ve köy sakini Mehmet Çoban’la konuşmuştuk. Peyas’ın meselelerine değinen haberde birçok konutun tapusuz olduğuna da vurgu yapılmıştı.

Peyas, şu sıralar Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi hazırladığı bir proje ile tekrar gündemde. Proje, gecekondu ve kaçak yapılaşmanın önüne geçerek ‘yerinde dönüşümün’ sağlanması ve daha sağlıklı bir kentleşmenin yapılması emeliyle hazırlandı.

‘YÜRÜTMENİN DURDURULMASI’ KARARI

Lakin Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi’nin Peyas’ta yapmayı planladığı kentsel dönüşüm, Kent Plancıları Odası Diyarbakır Şubesi’nin açtığı dava sonucu durduruldu.

TMMOB Kent Plancıları Odası Diyarbakır Şubesi’nden yapılan açıklamada şöyle denildi: “Diyarbakır ili, Kayapınar ilçesi Kayapınar Mahallesi, Peyas köyünü kapsayan alanda yapılarak Diyarbakır Büyükşehir Belediye Meclisi’nin 12/11/2020 tarih ve 269 sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planının; hukuka alışılmamış olduğu, nüfus artışı getiren plan değişikliğinde park, sıhhat tesisi ve yol kullanım alanlarının azaltıldığı, Mekansal Planlar Üretim Yönetmeliği’nin 7., 8., 9., 11., 25. ve 26. hususlarına alışılmamış olduğu, tekrar tıpkı Yönetmelikte yer alan ve Ek-2 de belirtilen standartların altına düşecek alan kullanım kararları alındığı nedenleri ile açtığımız davada ‘yürütmenin durdurulması’ kararı verilmiştir.”

Muhtar Mehmet Çoban, “Bu projeyi kabul etmezsek yarın kamulaştırma yapılabilir” diyor…

KAMULAŞTIRMA VE TOKİ TELAŞI

Mahkeme yürütmeyi durdurdu lakin bundan sonra ne olacak? Bu soruyu 2019’da mahalle muhtarı seçilen Mehmet Çoban’a sorduk. Mehmet Çoban, Büyükşehir Belediyesi’nin hazırladığı projeyi destekliyor lakin temel olarak 2018’de söylediklerini tekrarlıyor.

Projeyi neden desteklediğini “Çünkü Peyas’a doğalgaz ve internet alamıyoruz” diyerek açıklıyor. Fakat projeyi desteklemesinin gerisinde asıl olarak bir telaşı var. Çoban bunu, “Bu projeyi kabul etmezsek yarın kamulaştırma yapılabilir ve TOKİ buraya girebilir. O vakit ne yapacağız? Sur’da kimse bir şey yapamadı, biz de yapamayacağız” kelamlarıyla anlatıyor.

Kent Plancıları Odası Diyarbakır Şubesi için “Bizim kurumumuzdur” diyen Çoban, tenkitlerini de şöyle sıralıyor: “Mühendis arkadaşlar elbette birçok şeyi bizden iyi biliyorlar. Ancak bizim durumumuz ortada, anlamalarını istiyorum. Kaç sefer müracaatta bulundum fakat doğalgaz vermediler Peyas’a. Bize diyorlar ki ‘Tapunuz yok, tapunuz olmadığı için doğalgaz vermeyeceğiz.’ Tapusuz olduğu için birçok meskende internet de yok. Elektriğe artırım yapıldığı için kimse elektrik sobası kullanamıyor. Akşam gel, köyün üstündeki soba dumanını göstereyim. Ben mahallemizin, halkımızın bu halde olmasını istemiyorum.”

SORU İŞARETLERİ

Çoban, Peyas’ta birçok kişinin projeyi desteklediğini de vurguluyor. Fakat değişik münasebetlerle karşı çıkanlar da var.

Peyas’ta bir kahvehanede tesadüfen karşılaştığımız birkaç genç, kentsel dönüşüme karşı olanlardandı. Bu gençlerden biri, itiraz münasebetini şöyle lisana getirdi: “Biz üç aile bir konutta yaşıyoruz. Bu konuttan çıkarsak ne yapacağız? Konutumuzun karşılığında bize verecekleri para üç ailenin yeni konutlar alabilmesi için yetecek mi?”

Bu soruların karşılığını ben bilmiyorum, gençler de bilmiyor. Yanıtı bilinmeyen sorular da Sur ilçesinde yaşanan tecrübe de huzursuz ediyor Peyas’ta yaşayanları.

Gençlerden biri Sur örneği üzerinden şu bilgiyi paylaşıyor: “Sur’daki insanları zorla meskenlerinden çıkardılar. Diyelim 100 bin lira verdiler ve yeni yapılacak meskenlerden alabileceklerini söylediler. Beşerler konutu almaya gitti, mesken 500 bin lira. Nasıl alacaklar bu meskeni? Kredi çekebilirler lakin her ay bankaya 50 bin lira kim yatırabilir? Esasen yoksul beşerler. Bizim başımıza da birebir şey gelecek.”

PROJEYİ ZENGİNLER DESTEKLİYOR

Muhtar Mehmet Çoban’ın Peyaslı birtakım insanların projeyi desteklediğini söylüyoruz gençlere. “Doğrudur” diyorlar ve “zenginler istiyor” diye ekliyorlar. Gençler yaşadıkları muhitin çok pahalı olduğunun farkındalar. Tapularını alabilirlerse arsa fiyatının 3-4 katına çıkacağını biliyorlar. “Zenginler daha çok güçlü olur, parasını alıp her yerde yaşayabilir. Fakat yoksullar ne yapacak? Bir konutta yaşayan üç aileye verilecek para onların bir sitede yaşamasına yetmez ki” diyorlar.

Gençler tapularını almayı, Peyas’a doğalgazın gelmesini, her meskene internet bağlanmasını istiyorlar lakin yerlerinden ayrılmak da istemiyorlar. Peyas doğup büyüdükleri yer. Kentin göbeğinde bir köy olsa da öbür köylerde olduğu üzere herkes birbirini tanıyor ve sahipleniyor. Yoksullukla burada baş edebiliyorlar. İnşaat personeli olduğunu söyleyen gençlerden biri, “En son birkaç ay Ankara’da bir inşaatta çalıştım. Bitince geri geldim. Artık iş yok lakin burada yönetim edebiliyorum” diyor.

KÖY İKİYE BÖLÜNDÜ

Gençlerin de belirttiğine nazaran Peyas, Büyükşehir Belediyesi’nin projesini kabul edenler ve etmeyenler olarak ikiye bölünmüş durumda. Gençler, benzeri durumdaki köylerden örnekler de veriyorlar. Dediklerine nazaran bir köyde iki küme karşı karşıya gelmiş, arbede çıkmış bu nedenle. Peyas’ta da bu türlü bir durumun yaşanmasından tasa ediyorlar.

Gençlerden biri, “Yaşlılarımız bir ortaya geliyor ve her baştan bir ses çıkıyor, anlaşamıyorlar. Kimileri parayı alalım sonra ne olursa olsun diyor. Aslında beşerler yalnızca kendilerini değil, komşularını da düşünürse Peyas’ta bir birlik olur, birlikte karar alınır lakin bu gerçekleşmiyor” diye şikayette bulundu.

Kimse mağdur edilmeden Peyas’ta yerinde dönüşüm gerçekleştirebilir aslında. Bunun için Büyükşehir Belediyesi ile TMMOB’un birlikte çalışma yürütmesi bile sorunu çözebilir tahminen. Lakin temel sıkıntı şu ki kayyım idaresindeki belediyeler, kentin sıkıntılarını çözmek için bugüne kadar sivil toplum örgütleriyle hiç çalışmadı…

Gazete Duvar

hack forum gaziantep escort gaziantep escort