Ana Sayfa Genel 27 Kasım 2021 92 Görüntüleme

Petrol endüstrisinin planları iklim değişikliği sorununu çözemez

June Sekera&Neva Goodwin

İklim değişikliği ve sebepleri hakkında onlarca yıl boyunca devam eden kuşkuların akabinde, fosil yakıt sanayisi artık kendisini tahlilin kaynağı olarak göstermek üzere yeni bir stratejiye yöneliyor. Bu yine pozisyonlanma eforu, kendisini “karbon idaresi endüstrisi” olarak yine markalaştırmayı içeriyor.

Bu stratejik taraf değişimi, Glasgow’da düzenlenen iklim tepesinde ve Ekim 2021’de en büyük dört petrol şirketinin CEO’larının “düşük karbonlu bir gelecek” hakkında konuştuğu bir ABD Kongresi oturumunda gözler önüne serildi. Onlara kalırsa, devletten kâfi dayanağı görmeleri halinde, bu gelecek, -tedarikçisi oldukları- gezegeni ısıtan yakıt ve eserlerin saldığı karbondioksiti ortadan kaldırmak hedefiyle kullanabilecekleri teknolojiler aracılığıyla desteklenecekti.

Bekledikleri takviye yolda olabilir. ABD Güç Bakanlığı, geçtiğimiz günlerde Fosil Güç ve Karbon İdaresi Ofisi’nin ismine ‘karbon yönetimini’ ekledi ve karbon yakalama ve depolama için sağlanan finansmanı genişletiyor. Pekala, bu tahliller ne oranda tesirli ve sonuçları neler olacak?

İktisat, ekoloji ve kamu siyaseti alanındaki geçmiş tecrübelerden yola çıkarak, karbon azaltımına odaklandığımız birkaç yıl geçirdik. ABD hükümetinin direkt harcamalar alanındaki yedi milyar ABD dolarını aşan yatırımına ve vergi kredileriyle sağladığı en az bir milyar dolarlık takviyeye karşın, mekanik karbon yakalama sistemlerinin muvaffakiyete ulaşmak için büyük bir gayret sarf ettiğine şahit olduk. Birebir periyotta, pek çok yarar sağlayan kanıtlanmış biyolojik tahliller çok daha az ilgiye mazhar oldu.

CCS’NİN KİRLİ SİCİLİ

‘Karbon yakalama ve depolama’ ya da kısaca CCS (Carbon Capture and Storage), güç santrallerinden yahut endüstriyel kaynaklardan salınan dumanlardan açığa çıkan karbondioksiti yakalamayı gayeler. Şu ana dek, ABD’de bulunan güç santrallerinde uygulanan CCS muvaffakiyete ulaşamadı.

ABD’deki güç santrallerinde, her biri yüz milyonlarca dolarlık devlet sübvansiyonuyla desteklenen yedi büyük ölçekli CCS projesi denendi; ne var ki bu projeler ya ticari biçimde faaliyete geçmelerinden evvel iptal edildi ya da finansal veyahut mekanik problemler yüzünden faaliyete geçmelerinin akabinde durduruldular. Dünya üzerinde, sırf Kanada’da bir adet ticari ölçekli CCS güç santrali işletmesi mevcut ve yakalanan karbondioksit, kuyulardan daha fazla petrol çıkarmak gayesiyle kullanılıyor; bu, “gelişmiş petrol geri kazanımı” diye isimlendirilen bir süreç.

ABD’de bulunan bir düzine CCS projesinden biri hariç, hepsi, sanayi tesislerinde daha fazla petrol geri kazanımı emeliyle yakalanan karbondioksiti kullanıyor.

Bu kıymetli petrol çıkarma tekniği “iklim değişikliğini hafifletme” diye tanımlanıyor; zira petrol şirketleri artık karbondioksit kullanıyorlar. Bununla birlikte, kömür yakan güç santrallerinde yürütülen ve bu sürecin tüm hayat döngüsünü ortaya koyan bir modelleme çalışması, ortadan kaldırdığından 3.7 ilâ 4.7 kat daha fazla karbondioksiti havaya saldığını açığa çıkardı.

HAVADAN KARBON YAKALAMA SORUNU

Bir öbür formül, karbondioksiti direkt havadan toplamak. Occidental Petroleum ve ExxonMobil üzere petrol şirketleri, bunun üzere “doğrudan havadan yakalama” sistemlerini geliştirmek ve yerleştirmek için devlet sübvansiyonları arıyorlar. Bununla birlikte, bilhassa de şayet iklim bağlamında kıymet taşıyan bir ölçekte çalışıyorlarsa, bu sistemlere dair varlığı yaygın biçimde kabul edilen sıkıntılardan biri, yılda en az 1 gigaton -yani1 milyar ton- karbondioksitin ortadan kaldırılması için gereken muazzam güç ihtiyacı.

Bu, yıllık global karbondioksit salımının neredeyse yüzde 3’üne tekabül ediyor. ABD Ulusal Bilimler Akademileri, dekarbonizasyon [karbondan arındırma] uğraşının kâfi olmaması halinde, 2050 yılına dek yıllık 10 gigaton ve yüzyılın sonuna dek yıllık 20 gigatonluk arındırma gereksinimi doğacağını öngörüyor. Şu an için görece büyük ölçekli gelişim bağlamındaki yegâne direkt havadan yakalama sistemi tipinin, termal süreçte muhtaçlık duyulan çok yüksek ısıya ulaşmak için fosil yakıtla beslenmesi gerekiyor.

Ulusal Bilimler Akademileri’nin direkt havadan yakalama sürecindeki güç kullanımına dair araştırması, yılda 1 gigaton karbondioksit yakalamak kelam konusu olduğunda, buna misal bir direkt havadan yakalama sisteminin saatte 3,889 terawatta ulaşan güce muhtaçlık duyabileceğini ortaya koyuyor: Bu ölçü, neredeyse 2020 yılında ABD’de üretilen elektrik gücünün toplamına eşit. Şu anda ABD’de geliştirilmekte olan en büyük direkt havadan yakalama tesisi bu sistemi kullanıyor ve yakalanan karbondioksit petrol geri kazanımı alanında kullanılacak.

Katı yapıya sahip bir sorbent [emici/soğurucu madde] kullanan bir öteki direkt havadan yakalama sistemi bir ölçü daha az güç kullanıyor olsa da şirketler bunu denemelerdekinden daha büyük bir ölçeğe taşımak için uğraşıyorlar. Daha verimli ve tesirli direkt havadan yakalama teknolojileri ortaya çıkarmak için sürmekte olan bir grup eforlar mevcut ancak kimi bilim insanları bunların taşıdığı potansiyel kelam konusu olduğunda kuşkucu yaklaşıyorlar. Yapılan bir araştırma, makale muharrirlerinin “gerçekçi olmadığını” belirttiği direkt havadan yakalama sürecinin muhtaçlık duyduğu devasa gereç ve güç ölçüsünü ortaya koyuyor. Bir öteki araştırma, fosil yakıtların yerini alması için pak güce birebir ölçüde para harcanmasının, karbon salımını, hava kirliliğini ve başka maliyetleri düşürme noktasında daha tesirli olduğunu ortaya koyuyor.

ÖLÇEKLENDİRMENİN MAALİYETİ

2021’de yapılan bir araştırmada, direkt havadan yakalama sürecini manalı bir düzeye çıkarmak istiyorsak, yılda 1 trilyon dolar harcanması gerektiği söz ediliyor. Carbon Engineering isimli bir direkt havadan yakalama şirketine dayanak sağlayan Bill Gates, iklim kelam konusu olduğunda, geniş bir ölçekte faaliyet göstermek için her yıl tahminen 5,1 trilyon dolar harcanması gerektiğini söylüyor. Maliyetin büyük kısmı hükümetler tarafından karşılanacak; çünkü atıkları yeraltına gömmek isteyen bir ‘müşteri’ mevcut değil.

ABD ve başka ülkelerdeki kanun yapıcıların, karbon yakalamaya milyarlarca dolar daha ayırmayı düşünürken, sonuçları da hesaba katmaları gerekiyor. Havadan yakalanan karbondioksit, kullanmak ya da depolamak için bir yere taşınmalı. 2020 yılında Princeton’da gerçekleştirilen bir araştırma, yılda 1 gigaton karbon taşıma ve gömme amacına yaklaşabilmek için, 2050 yılına dek yaklaşık 106 bin km uzunluğunda karbondioksit boru sınırının inşa edilmesi gerektiğini öngörüyor.

Yüksek basınçlı CO2’nin yeraltına gömülmesine dair sıkıntılar, nükleer atıkların gömülmesi sürecinde karşılaştığımız problemlere benziyor; bununla birlikte, ölçü [nükleer atıklara kıyasla] çok daha büyük olacak. Karbondioksitin taşınması, yer altına gömülmesi ve depolanması süreçleri, bilhassa de tarihi olarak kirlilikten en fazla mağdur olan dezavantajlı toplulukları tehdit eden boru çizgilerinin ziyan görmesi, yeraltı sularının kirlenmesi ve etrafa çeşitli zehirli hususların salınması üzere sıhhati ve çevreyi tehdit eden riskleri de beraberinde getirecek.

Direkt havadan yakalama sürecini iklim üzerinde büyük bir tesir yaratacak genişlikte bir ölçeğe taşımak, vergi mükelleflerinin finansmanını, özel yatırımı, teknoloji alanında gelişmeleri, bilim insanlarının ilgisini, kamusal takviyesi ve bir ortaya getirilmesi sıkıntı olan siyasal faaliyetleri karbon harici güç kaynaklarına geçişle kontaklı temel çalışmalardan uzaklaştırmak manasına gelecek.

İSPATLANMIŞ BİR FORMÜL: AĞAÇLAR, BİTKİLER VE TOPRAK

Problemli bir sicile sahip olan ve onlarca yıllık bir gelişime gereksinim duyan kıymetli mekanik yaklaşımlar üzere risk barındırdığını düşündüğümüz ögeler üzerine bahse girmek yerine, karbonu yakalamanın hâlihazırda işe yaradığını bildiğimiz bir sisteme dayanan yollar da mevcut: Buna ‘biyolojik ayrıştırma’ deniyor.

ABD’de bulunan ağaçlar zati her yıl neredeyse bir milyar ton karbondioksiti havadan yakalıyor. Var olan ormanların ve kentsel ağaçlandırmaların fazladan arazi kullanmaksızın daha iyi bir formda yönetilmesi, bu ölçüsü yüzde 70 oranında artırabilir. Nebraska eyaletine muadil bir alana tekabül eden yaklaşık 50 milyon dönümün yine ağaçlandırılmasının listeye eklenmesi sonucunda, ABD, yıl bazında yaklaşık 2 milyar ton karbondioksiti daha yalıtabilir. Bu oran, ülkenin yıllık karbon salımının yaklaşık yüzde 40’ına eşittir. Sulak alanların ve çayırların bakımdan geçirilmesi ve hayata geçirilecek daha gerçek tarım uygulamaları, daha da fazla karbonu tutabilir.

Biyolojik yalıtım formülü, yalıtılan her bir ton karbondioksit başına, kullanımda olan mekanik formüllerin onda biri kadar bir maliyet içerir. Toprak erozyonunu, hava kirliliğini ve kentsel ısınmayı azaltıp, su güvenliğini, biyoçeşitliliği ve güç tasarrufunu artırarak, havzaların muhafazası, insanların beslenmesi ve sıhhat alanında iyileştirmeler üzere bir grup kıymetli yan yararlar da sağlar.

Açık konuşmak gerekirse, ister mekanik ister biyolojik olsun, hiçbir karbon yok etme yaklaşımı fosil yakıtlar ivedilikle terkedilmeden iklim krizini çözemez. Bununla birlikte, ‘karbon yönetimi’ kelam konusu olduğunda fosil yakıt sanayisine bel bağlamanın bu geçiş sürecini daha da geciktireceğini düşünüyoruz.


Yazının özgünü The Conversation sitesinden alınmıştır. (Çeviren: Tarkan Tufan)

Gazete Duvar

hack forum hack forumu hack forum gaziantep escort gaziantep escort Shell download cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı
izmit escort Ataşehir escort ankara escort bostancı escort kadıköy escort muğla escort hack forum bahis forum forum bahis babilbet fethiye escort slot siteleri deneme bonusu veren siteler deneme bonusu veren siteler en güvenilir casino siteleri hack forum warez forum hack forum warez forum hack forum warez forum