Ana Sayfa Sağlık 21 Şubat 2023 129 Görüntüleme

Sarsıntının Ruhsal Tesirlerine Karşı Tedbirinizi Alın

Zelzele bölgesinde çok sayıda kişi hem fizikî hem de ruhsal travmalar yaşarken, bu periyotta etrafımızdaki her bireyin psikolojisinin olumsuz etkilendiği gözlemleniyor. Pek çok insan son devirlerde uyuyamadığından, daima sarsıntı oluyor hissi yaşadığından, sevdiklerini kaybetme korkusunu içinden atamadığından kelam ediyor ve bu durumla nasıl gayret edeceğini bilemeyebiliyor. Bu durumda uzman yardımı alınması büyük kıymet taşıyor. Memorial Bahçelievler Hastanesi’nden Uzman Psikolog Dilek Beyribey, sarsıntı psikolojisiyle ilgili bilgi verdi.

Deprem travma sonrası gerilim bozukluğuna neden oluyor

Deprem sonrasında şahısların tepkileri yaşanan afetin şiddetine, bireylerin ferdî özelliklerine, travmanın biçimine, o sırada yalnız ya da biriyle birlikte olmalarına, ne kadar mühlet bu durumun baskısı altında kaldıklarına, geçmiş tecrübelerine, toplumsal dayanak ihtimallerine nazaran çeşitlilik gösterebilmektedir.

Deprem sırasında kişi otomatik olarak süratli formda durum değerlendirmesi yaparak, kendisini ve etrafındaki yakınlarını nasıl koruyabileceğini düşünmektedir. Gerilim karşısında oluşan –savaş ya da kaç- yansılarından birine karar vermeye çalışmaktadır. Vücut savunmaya geçerek,  kalp atışı,  nabız, nefes alış suratı artmaktadır. Terleme ve bulantı yaşanabilmektedir. Zelzele bitip, kişi inançlı alana çıkabildikten sonra ise bu semptomlar yavaş yavaş olağana dönmektedir.

Bu toplumsal olay sonrasında, yalnız zelzeleden birincil derecede etkilenmiş şahıslar değil, tüm halk bu gerilime maruz kaldığı için travma sonrası gerilim bozukluğu ortaya çıkabilmektedir.

Kişi olayı zihninde tekrar yaşayabiliyor

TSSB yani Travma Sonrası Gerilim Bozukluğu, yaşanan çok güç bir olay karşısında dert, denetim edilemeyen kanılar, olayın zihin ve vücutta tekrar etmesi ile oluşan bir ruhsal zahmettir. Bu olay, taciz, savaş, doğal afet vb. durumlar olabilmektedir. Kişi olay sırasında deneyimlediği semptomları tekrar yaşamak, ortam ve şahıslardan kaçınmak ve çok uyarılmak üzere belirtiler gösterebilmektedir.

Depremzedenin hayatının kurtulması kadar psikolojisi de çok önemli

Depremden sonra planlanan yardımlar, ekseriyetle hayatların kurtarılması, fiziki yaralanmaların tedavisi, barınak teminiyle alt yapı hizmetlerinin programlanmasına yönelik olup,  ruhsal olarak tesirlerini belirleme ve mevzu hakkında tedaviye başlama noktasında, daha karışık ve uzun vadeye yayılan bir süreç kelam konusu olduğundan, takviye çalışmalarına birçok vakit geç başlanmaktadır.

Deprem sonrasında 3 vakit dilimi bulunmaktadır:

1. Şok: Bu ağır tecrübe karşısında kişi, şok yaşayarak,  yaralarını, durumu çok anlamlandıramayarak,  yer/zaman/mekan algısı karışır. Şuur kaybı yaşayabilir. Kişi duruma yabancılaşarak kendini muhafazaya çalışır. Birtakım bireyler dona kalarak tepkisizleşirken, birtakım bireyler panik yansıları gösterebilmektedirler. 

2. Pasif Devir: Kişi etrafından gelen geri bildirime açık lakin pasif pozisyonda olmaktadır. Etrafından gelen takviye gayretlerine karşılık vermeye çalışsa da iş birliğine iştirak gücü hala yetersizdir. Kişi adeta bir çocuğun bağımlı periyoduna geri dönmüş üzeredir.

3. Tekrar Adaptasyon: Bireyin tasası ve heyecanı artmış,  yaşadığı travmayı aklından tekraren tekrarlayan, ufak sesli ve hareketli uyaranlara bile fazla reaksiyon verebilen tetik bir durumdadır.  Beyin, vücut ve ruhsal olarak, eski hayatına dönüş ve sakinleşme için vakte gereksinimi bulunmaktadır.

Normal hayata dönebilmek vakit alabilir

Depremin ardından şahıslar,

• İştahsızlık, uyku problemleri, telaş sorunları, öfke, hüzün, matem hislerini değişkenlik göstererek yaşayabilmektedirler.

• Psikosomatik belirtiler olarak,  baş, göğüs, mide ağrıları,  bulantı,  nefes darlığı üzere fizikî reaksiyonlar verebilmektedirler.

• Suçluluk duygusu ile günlük işlere ve etraflarıyla bağlantıya kendilerini kapatabilmektedirler.

• Mevt,  hayatın manası üzere kavramlar üzerinde kendilerini daha çok sorgular hale gelebilmektedirler

Ancak şahısların yaşadıkları durum hiç kolay değildir. Korku, acı, sevdiklerin kaybının acısı, itimat içinde olmadıklarına dair akıllarına gelen kanılarla ve kayıplarla birlikte kendine yönelen suçlamalarla süregiden bir dizi ağır durumu deneyimlemek zorunda kalmaktadırlar. Felaketin şiddetine, ani ve beklenmedik oluşuna, mevt ve tahribat oranına bağlı olarak, tesirleri artabilecek olup, 1 yıldan 8 yıla kadar uzanan ruhsal tesirleri ile, spesifik fobi,  anksiyete ve psikosomatik rahatsızlıklar bireye eşlik edebilmektedir.

Doğal afetler ortasında ülkemizde maalesef en çok görülen sarsıntı, fizikî tahribat ve mevt dışında, hayatta kalanlar açısından değerli ruhsal sıkıntılara neden olabilen bir afettir. Zelzele sonrasında ruhsal gerginlik ve travma sonrası gerilim bozukluğu (TSSB) problemleri gözlemlenebilmektedir. Zelzele mağdurlarının, anksiyete, endişe ve TSSB belirtilerini azaltmada faydalı olduğu bilinen ruhsal tedavilerden dayanak alması kıymet arz etmektedir.

Başa çıkma stratejileri ortasında; sorun odaklı baş etmede, gerilimli durumu denetim ederek değiştirmeye yönelik uğraşlar,  duygu odaklı baş etmede ise gerilimin neden olduğu, kişiyi huzursuz eden hisleri düzenlemeye yönelik uğraşlar oluşmaktadır.

Bu şanssız ve güçlü tecrübeye kadar, şahıslar daha evvel sorgulamadıkları yaşama dair, hayatın manasına dair mevzuları sorgular hale gelebilmektedirler. Doğal afetlere bağlı hayati tehdit içeren durumlarda, genel baş etme ölçeklerinin bütün gerilim durumlarına uyarlanamayabilir ve baş etme stratejilerinin şahıslar ortası durumlarda fonksiyonelliğinin değişebilmektedir. Bireye ve kurallarına bağlı hareket etmek ehemmiyet kazanmaktadır.

Uzman takviyesi çok önemli

• Birinci şokun atlatılması kişi kendisine ve etrafına vakit vermeli, matem tutması için hürmet gösterilmelidir. Yaşanan afet epeyce sıkıntı bir tecrübedir ve çabucak eski hayata dönülmesi beklenemeyeceğinden, konuşmak istemeyen kişi buna zorlanmamalıdır. Paylaşmak isteyen bireyler ise yanlarında olunduğunu hissettirecek formda desteklenmelidir.

• Bireylerin vakit ve sabırla, bilhassa de gayretle, güç olan bu periyottan geçebileceklerine dair inançları desteklenmeli, yaşanan travma sonrası, kaçınma, inkar, sorundan uzaklaşma, kendini/başkalarını suçlama vb. yararsız stratejiler kullanmaları ihtimaline karşı dikkatli olunmalıdır.  

• Bu süreçte başa takılan problemleri anlamlandırma, oluşabilecek uykusuzluk, telaş, öfke, suçluluk bahislerinde klinik psikolog takviyesine başvurmak düşünülmeli ve travmayla başa çıkma formülleri uzmanlar tarafından bireye uygun olarak planlanmalıdır.

• Bu sürecin kişinin ruhsal, toplumsal ve fiziki hayatını daha da zora sokacak kadar uzun olmaması da bir yandan değer arz etmektedir.  Kişi maddi manevi muhtaçlıklarını tahlil etmeli, gerekli yerlerden olabilen dayanağı sağlama konusunda açık olmalı ve pasif kalmamalıdır. Zira herkesin tam da bu vakitlerde birbirine takviye olması insan olmanın bir gereğidir.

• Yaraların sarılması için sabırla vakit verilmelidir. Birçok kişinin tıpkı anda yaşadığı bu yıkımın kabullenilmesi sırasında kalınan yerden ruhsal yeterlilik halinin sağlanabilmesi ile yaşama devam edilebileceği inancı aşılanmalı, uyum takviye gayreti hem bilişsel hem duygusal iki istikametli olmalıdır.

• Sonraki süreç için, günümüzde zelzeleleri tedbire noktasında alınabilecek bir tedbir olmadığından, eğitim sayesinde insanların mümkün bir zelzele öncesi, sarsıntı anında ve zelzele sonrasında neler yapabilecekleriyle ilgili kararlar vermiş olmaları,  duruma bir nebze hakim olduklarını hissettirerek, telaşlarını azaltabilmektedir.

 

Kaynak: (BYZHA) – Beyaz Haber Ajansı

hack forum hack forumu hack forum gaziantep escort gaziantep escort Shell download cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı
502 Bad Gateway

502 Bad Gateway


cloudflare