Mersin Escort Konya Escort izmir escort
Ana Sayfa Yaşam 5 Kasım 2021 95 Görüntüleme

Üç Kuruş: Tasfiye edilen bıçkın mahalle

Show Tv’nin Ay Üretim ile yıllardır yürüttüğü pazartesi prime time iş birliği son meyvesini verdi: “Üç Kuruş”. “İçeride” (2016) dizisinden beri belirli bir oyuncu takımı ve senaryo grubuyla yürütülen iştirak vardığı bu son noktada tematik manada da bir kere daha mahalle fikrine sadık kalıyor. Senaryosunu Damla Serim ile romancı Murat Uyurkulak’ın yazdığı dizi, kenar mahalle telaffuzunu suyun akıp yatağını bulduğu bir çeteleşme düzleminde sunarken klasik addedebileceğimiz bir çatışmadan, devlet (emniyet) – getto (dizide, kendi kuralları olan küçük örgütlenme) çatışmasından besleniyor. Bu istikametiyle öncülü hikayelerden ayrıldığını söyleyebiliriz. “Çukur”, devleti ekseriyetle göstermezken bir devlet problemini (organize kabahatler ve asayişi) işleyen “İçeride”, “Köstebek” sinemasından uyarlanmıştı. Yani bir bakıma bu toprakların toplumsal dinamiklerini gereğince karşılamıyordu. “Üç Kuruş” ise 2000’ler İstanbul’undaki dönüşümü öne çıkararak “bıçkın mahalle”deki dönüşümü hatırlatıyor.

2000’LER: KENT KRİZİ VE DÖNÜŞÜM

2000’lerin birinci çeyreğinde, kabaca tabir edersek İstanbul’da bir kent krizi yaşandığını söyleyebiliriz ve bunu söylediğimizde abartmış olmayız, en fazla “hangi devir yaşanmıyor” itirazı yükselir. Hakikaten de İstanbul, aldığı göçle, endüstrisi, geçim tasasını kristalize eden tarafı, cümbüş kültürünün daima değişmesi ve yerelin merkezdeki toplumsal yaşama ilişme gayretiyle her daim kora kor bir çabaya mesken sahipliği yapıyor. Bilhassa Cumhuriyet, payitahttan kamuya açılmış bir İstanbul’a geçiş fırsatı yarattığı için ivme kazandırmış. Lakin 2000’ler, Menderes’in yıkarak modernize ettiği kenti diğer bir boyuta taşıyor. Şöyle bir taradığımızda mutenalaştırma/soylulaştırma değerlendirmesi altında bu sıkıntıyı irdeleyen, birden fazla da birbirine benzeyen yığınla kaynak bulabiliriz. Anahtar söz soylulaştırma… Yıkımın yağmaya evrildiği, vaktin geçmişe göre süratli aktığı bir periyot 2000’ler. Alışılmış kimi semtlere sembolik bir mana yükleniyor. Her iki yakada Sulukule ve Fikirtepe başta gelmek üzere Fener-Balat, Tarlabaşı, Tophane vs. Bu semtlere yıllar geçtikçe yenileri ekleniyor. Bazılarında dönüşüm tamamlanıp yağmaya doyulurken bazıları öbür baharları bekliyor, ortada kalıyor.

Bu son dönüşüm sermayenin kent içindeki varlığını büyütme korkusuna göbekten bağlı, hasebiyle kent genişlerken bir kültürel belleği, tarihi olan ve “şehrin göbeği” biçiminde anabileceğimiz semtler de birer birer yutuluyor veyahut “değerleniyor”. Sermaye sınıfının sanayicisi bir yandan üretimi kent dışına yönlendirirken bir yandan gayrimenkul yatırımına, kurumsallaşmaya ilgi ediyor ve “değerli topraklar üzerinde” adeta bir yay üzere örgütlenerek gerildikçe geriliyor, kuşattıkça kuşatıyor. Endüstrici olmayanı ise rantını nerede bulursa oraya çullanıyor. Hizmet dalını genişletiyor, rezidans tipi meskenler inşa ediyor, mesela bir çatı katını güzelleyerek görüntü, dahası hükmetme saplantısı satıyor: Penthouse daire, loft daire… Kulağa ne güzel geliyor! Sonuçta kentin orta yerinden sermaye fayları geçiyor diyebiliriz. Bu dönüşüm ve yağma stratejisi siyasi iktidar tarafından şartsız desteklenince bir ortada kalmışlık sorunu doğuyor. Hani eskinin “şehre gelmiş lakin kentli olamamış, köylü de kalmamış” modeli “hayal satmış/ekmiş fakat gerçeği dahi biçememiş” bir hal alıyor.

EĞLENCELİ MAHALLENİN DÜŞÜŞÜ YA DA KENTİN SAFRASI OLARAK MAHALLE

Kent kültüründeki bu sarsıntının televizyon işlerine hatta sinemaya yansıması da oldukça çarpıcı… 70’lerde geçen “Ağır Roman” 97’de sinemaya çekildiğinde suça yaslanan, ötekiyi işleyen lakin içten içe yargılamayan bir çizgideydi. Meğer 2000’lerde, Ak Parti iktidarı da niyetini açıkça muhakkak ettikten sonra şov dünyası eline tokmağı aldı ve yoksul-emekçi mahalleler hatayla özdeşleştirildi. Hollywood ağzıyla söylersek kentin safrası’ydı bu mahalleler… “Başka Semtin Çocukları” (2008), “Kara Köpekler Havlarken” (2009), “Bornova Bornova” (2009) vs. sinemada, fakir, işsiz-güçsüz, nizamın dışladığı ve artık kemiğine dek sıyırdığı bir mahalle sundu. Bir bakıma gündüzleri sömürülen kenar mahalle, geceleri aç yatmaya terk ediliyordu. Nazım Hikmet’in Türkiye Emekçi Sınıfına Selam şiirinde geçen “gündüzlerinde sömürülmeyen, gecelerinde aç yatılmayan” dizeleri hayal olmuştu.

Televizyondaki değişim ise samimi ve eğlenceli mahalleyi gündemden uzaklaştırdı. 2000’lerde maliyeti düşüren ve senaryoda kolaylık arayan sitcom üslubu dala hakim olunca mahalle güldürüleri azalıp parmakla sayılacak kerteye vardı. “İkinci Bahar”, “Ekmek Teknesi”, devamında “Geniş Aile”, “Leyla ile Mecnun” vb. üretimler başarılı örneklerden sayılabilir. Bir orta Atv devir işi yapmaya çalıştı, 90’lar mahallesini vererek bir taşla iki kuş vurmak istedi. Sınıfları kaynaşmış, periyodun tanınan kültürünü dolu dizgin yansıtan bir mahalleydi bu lakin tutmadı. Görüldü ve emin olundu ki tasfiye edilen fakir mahalle, daha geniş sözle “geleneksel yaşam” şartları televizyon için cazibesini yitirmiş. Dahası kentin artık yeni sıkıntıları var. Her “sıcak-samimi” semtin giderek metropolden bir izdüşüm halini alması belirli güzergahlara sıkışan, denetim edilebilen isimli hadiseleri satha yaydı ve dönüşümün kent trafiğine tesiri cürmün patlayıp etrafa sıçraması oldu. İşsizlik ve güvencesizliğin eşlik ettiği bu sıçramaya televizyon kayıtsız kalamazdı. Müzikçi Emrah’ın rol aldığı ve tekrar bir mahalle sorunu olarak değerlendirebileceğimiz “Yasak Sokaklar” (1993) nasıl çeteleşme eğilimini işlediyse yakın periyot televizyon işleri de organize suça ve (daha da) kenara itilen bıçkın mahalleye yöneldi.

HER DÜĞÜNÜN OYNAYANI HER CENAZENİN AĞLAYANI TELEVİZYON

Değişik bir denklem var aslında. 90’larda mahalle samimiyetine yaslanan diziler çözülmeye yüz tutmuş bir kültürü yansıtıyordu, başka deyişle şimdi ayırdına varılmamış bir hasreti… Kentte mahalle çözülüyor, dinamiklerini yitiriyordu ancak samimi mahalle hikayeleri (salt “Perihan Abla”yı, “Süper Baba”yı düşünmeyin, “Ağır Roman”ı da buraya alabiliriz) “hâlâ bitmedi, umudunuzu yitirmeyin” iletisi veriyordu. Aslında “Ekmek Teknesi” de “Milenyum’dayız yahu, kaldı mı bu türlü mahalle” noktasına varmıştı.

Günümüze gelirsek mahalleyi suça batıran anlatılar tasfiye edilen bıçkın mahallenin direnişini sergiliyor. Evet, kentin göbeği kaybedildi lakin yoksulluk ve cürüm sürece eğilimi katbekat arttı. Aidiyet hissi zedelenen Getto göbekten uzaklaştıkça hasret duymuyor, öfkeleniyor. Bu öfkeyi en çıplak haliyle Şanzalize Kafe örneğinde görebiliriz. Gaziosmanpaşa’daki kafe her ne kadar Paris’i “hedef alıyor” görünse de esasen kesimi olduğu kente uzaklığını vurguluyor. Fakat bu öfkeyi daha yıkıcı, suça dönük bir düzlemde okumak mümkün: İtilip çekilenlerin çetecilik faaliyetlerinde. “İçeride”nin mafya babasına biat etmiş mahallesi, “Çukur”un racon bilen aileye varını ağırı sunan mahallesi ve elbette “Üç Kuruş”un “şehir içinde şehir” efsanesini anımsatıp kolektif ömrü yücelten, başkana bağlılığı es geçmeyen kapalı kültür mahallesi… Bu mahalle dizileri güldürü anlatılarına gereç verecek cinsten samimiyetini, burada kastedildiği manasıyla naifliğini yitirmiş, hayatta kalma savaşı veren yerlerde geçiyor. Sulukule dönüştü, Fikirtepe büyük ölçüde dönüştü, Tarlabaşı tarumar edildi. “Çukur”un çekildiği Ayvansaray-Balat da bu çılgın hücumdan hissesini aldı. Kültürlerinden ötürü göçebe yaşama ahenk sağlayan Çingeneler yurtlarından sürüldükçe düzgünden düzgüne taşınabilir bir yaşama karar giydiler. Üstelik son periyotta birçoğunun geçim kaynağı olan kâğıt toplama işine çökmek isteyenler türedi, malum. Tüm göstergeler racon sahibi, bıçkın mahallenin tasfiye edildiği tarafında…

AY ÜRETİM RACON KESİYOR!

Geçenlerde İBB’ye ilişkin resmi hesaptan bir tweet atıldı ve uzun müddettir nargile kafe olarak gasbedilmiş bir sarnıcın sanat galerisine dönüştürüleceği müjdelendi! Bu tweet -ilgisiz gözükse de- kaybedeni ve kaybedileni her daim sömüren televizyonun birkaç yıldır neden “suçlu fakat hâlâ ayakta mahalle”ye yöneldiğini açıklar nitelikte… Tarihi yapıtı sömüren mafyatik anlayış ve mevzubahis dönüşümün Bebek üzere zati nezih bir semtte yaşanması bir yana propaganda materyali yapılan icraat kente bakışı da özetliyor. Tweet’in görselinde Doğululuğu söz eden nargile kafe çarpıyı yerken on yıllardır kente kazandırılmak istenen o Batılı çehrenin simgesi sayabileceğimiz sanat galerisi tiki kapıyor! Meğer kamunun her ikisine erişimi de hayli güç. Daha fazla bir kültürel gayret var ortada ve televizyonun bu şenlikli çekişmeyi atlaması düşünülemez. Pekala, televizyon nasıl bir yol izledi? Hatalı barınağı mahalle birincinin egzajere edilerek verildi. TRT’de izlediğimiz “Şubat” eski vasfını yitirmiş mahalleyi değilse de eski vasıflarıyla doruktan tırnağa çatışan alternatif bir mahalleyi işledi. Devamında kağıt toplayıcıları gördük “Edho”da, “kimsesizler”di onlar. Ve elbet Ay Üretim’in dizileri… “İçeride”de Kebapçı Celal’in adanmış mahallesi, “Çukur”da şahsen diziye ismini veren kriminal mahalle… “Üç Kuruş”, bu mahalle’ye kültürel ögeler katarak Roman bir yorum çıkarıyor.

ÜÇ KURUŞ’LUK HAYATLAR

Dizinin birinci kısmı yayınlandı, kabaca karakterlerin tanıtıldığı kurulacak bağlantıların, girilecek çatışmaların fragmanı sayabileceğimiz bir kısım izledik ve bana kalırsa biraz da baş karışıklığı vardı. Ezilen-dışlanan Roman söylemi yüzeysel, kör göze parmak dururken, idealist polisin çıkışları yer yer muhalif bir damardan ilerledi. Bu ülkede boyun eğmenin kolaylığına işaret eden genç komiser, toplumsal durumumuza da tenkit getirdi.

“Üç Kuruş”un konusuna değinelim. Babasız büyümüş, amiri Halit’i baba bilmiş Efe (Ekin Koç) tuttuğunu koparan, gerektiğinde amirine efelenen bir organize polisidir. Uzun müddettir Roman mafya başkanı Kartal’ın (Uraz Kaygılaroğlu) peşindedir. Açığını kollayıp vakit zaman yerlerine baskınlar yapmaktadır. Kartal ise mahallesinde adeta kral üzeredir. Doğal bir başkandır, sadece hata şebekesini yönetmez tıpkı vakitte mahallenin de janti ve kudretli ağabeyidir. Kartal’ın çetesi yasa dışı bahisten merdivenaltı kumarhaneye, düzmece içkiye, kalpazanlığa dek her iş kolunda faaliyet göstermektedir. Bu dünyada Mesut ve Nezih üzere rakipleri de vardır. Dahası Kartal bunların ortasında büyüyüp güçlenmiş, kendi örgütünü kurmuştur.

Efe tarafından bakıldığındaysa halkın içinde yaşamasına rağmen azılı bir halk düşmanıdır Kartal. Onunla birlikte kim varsa halka hizmet ediyormuş görünüp çıkarını kollamaktadır. Bu “dışarıdan bakış” devletin resmi siyasetini da yansıtmaktadır. Hukuk Kartal’ı salarken kabahati üstlenenleri kodese tıkmakta ve bir saat üzere tıkır tıkır güçlüden yana işlemektedir. İkili ortasındaki bildik rekabet hatta tatlı sert süren diyalog bir seri katilin arka arda işlediği cinayetlerle öbür bir boyuta taşınır. Uzun sap bağlamasıyla türkü barda sahne alan utangaç İrfan (Diren Polatoğulları) ıssız yollarda takip ettiği araçlara çarparak maksadına ulaşmakta, inip hasarı denetim edenleri tek tek avlamaktadır. Katil kendini takip eden Halit Amiri de öldürünce Efe belgeyi kişiselleştirir. Ancak birinci kısım sonunda görürüz ki cinayetler İrfan için de şahsidir, onun da Roman mahallesi sakinleriyle bir hesabı vardır.

Hikayeyi kolay kolay aktarabiliyorsak bunda Ay Üretim’in hissesini yadsıyamayız. Pazartesi akşamları kenar mahalle şiddetini konutumuzun salonuna taşımayı vazife edinmiş Ay Üretim, tekrar sade bir anlatıyla çıkıyor karşımıza. Temel bir çatışma… Güç çatışması… Bu çatışma benzemezlerin imkânsız aşk öyküleriyle örülecek, Kartal’ın kardeşi Leyla (Aslıhan Malbora) ile polis Ege yahut Kartal ile rakip mafya Nezih’in kızı Bahar (Nesrin Cavadzade) aşka düşecekler aşikâr ki. Yeniden cürmün aşağıdan üste seyri işlenirken devletin yettiği ve yetmediği yerler sergilenecek. Hikayeyi özetlemekle kalmıyor, gidişatı da az çok kestiriyoruz doğrusu. Doğal bu noktada seri katilin x faktör olduğunu belirtmek lazım. İrfan neden cesetlerin üzerine üç kuruş atıyor? Neden cinayet işliyor, travmaları neler? “Üç Kuruş” bu açıdan iki ayaklı bir dizi… Bir ayağı hikayenin geçtiği renkli Roman mahallesindeyken, başka ayağı ezilip dışlanan bir karakterin (seri katilin) hırçınlığını aydınlatabileceğimiz geçmişine uzanıyor.

ROMAN’IN R’Sİ, DEVLETİN D’Sİ VE BİRTAKIM KESME İŞARETLERİ, BİRTAKIM TÜMSEKLER

“Üç Kuruş”, hangisinin büyük yazıldığı sorusuna karşılık arar bir manzarada başladı. Roman mahallesinin kendi kuralları mı galip gelecek yoksa devletin maddeleri mı? Tam ortaya, kesme işareti niyetine seri cinayetler kullanılmış. Hal bu türlü olunca temel bir çatışma, standart bir hikayenin birtakım aksilikleri da yansıyor. Karton tipler var mesela. Romanların şen şakrak hayatlarıyla tezat düşen bir polis müdürü… Esasen dizilerimizdeki polis müdürleri daima tıpkı. Sarkık bıyık veyahut göbek, olmadı ikisi birden… İstisnasız azarlar ve belgeleri kapatır bir ses tonu… Uzunluktan boya cam, geniş mi geniş, holding idare katına benzeyen bir makam odasında lakin polislerle de iç içe… Şimdi birinci kısımda ölerek diziden ayrılan Halit (Ercan Kesal), geride kanser hastası eşini bırakıyor. Halit de babacan ve vaktinde Efe’nin yürüdüğü yollardan yürümüş, bir yere varamamış bir tipleme. Özcesi o da işlenmemiş. Ezik polis Batu (Aytaç Uşhun) ise her an her yere kayabilecek cıva üzere bir kompozisyon. İş birliği de yapabilir, kahraman da olabilir.

Anlatıda suratı kesen bu tümseklere rağmen Roman mahallesi Çıngıraklı’daki hayat sırıtmıyor. Gerçi burada da kültürlerine pek hakim olmadığından görüşüm boşa düşmekte. Kulaktan dolma, derme çatma bilgiler ışığında yapıyorum “sırıtmadığı” yorumunu. On bir yaşıma kadar Fener-Balat’ta yaşadım ve o devir Çingenelere komşuluk ettim ancak gerek o bölgenin saf bir Roman yerleşimi olmayışı gerek çocuk aklımla kültürlerini kavrayamayışım ister istemez uzaklık koyuyor. Hasebiyle dizide karşımıza çıkan isimli tıp doktorunu anmak istiyorum. “Biz Romanlar okursak hekim da çıkarız” diyerek bir tıp ulusa sesleniş konuşması gerçekleştiriyor ancak bu didaktik üslubun ötesinde “üç kuruşun bizde manası yoktur” deyişi, kestirip atabilmesi kıymetli bir noktaya işaret ediyor. Bu kamplaşmış, ötesi berisi belirlenmiş toplumda “bizler” (biz olmaya zorlananlar) Çingenelere, Elekçilere, Şoparlara, Romanlara idealist polis Efe’nin gözünden bakmasak bile (bakmadığımızda bile) “onlar”ı onlar kadar iyi tanıyamıyoruz. Tahminen Romanların kendilerini anlatma savındaki diziyi eleştirmeleri, eksiği gediği saptamaları açıklayıcı olur. Yazacaklardır da. Kendi adıma merakla bekliyorum.

Gazete Duvar

hack forum hack forumu hack forum gaziantep escort gaziantep escort Shell download cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı cep bahis
evden eve nakliyat şehirler arası nakliyat
hack forum forum bahis onwin fethiye escort bursa escort infoisrael.net casino siteleri deneme bonusu veren siteler meritking meritking izmit escort Ataşehir escort ankara escort bostancı escort kadıköy escort slot siteleri casibomcu.bet deneme bonusu veren siteler deneme bonusu veren siteler hack forum hack forum hack forum hack forum hack forum warez script hacking forum loca forum hack forum Tarafbet