Ana Sayfa Medya 3 Aralık 2021 4 Görüntüleme

Uzak Yarın: Günahın cazibesi

Nilgün Taylan

Leigh Douglass Brackett, “Uzay Operasının Kraliçesi” lakabıyla anılan bir bilim kurgu yazarıydı. 1950’lilerin klasik bilim kurgu edebiyatının başını çeken bir avuç beşerden biriydi ve yazdıklarıyla yalnızca edebiyatta değil, bilimkurgu sinemasında da faal biçimde rol oynadı.

Brackett birinci hikayelerini yirmili yaşlarında yayınlamaya başladı. O yıllarda bu çeşidin dışında şeyler yazıyordu lakin gerek okurlardan gelen yansılar, gerek editoryal sorunlar gerekse de içindeki o tuhaf boşluk sebebiyle bir tatminsizlik yaşıyordu. Bilim kurgu üzerine yazmaya da bu sıralar karar verdi.

1946’da tekrar bir bilim kurgu muharriri olan Edmond Moore Hamilton (21 Ekim 1904 – 1 Şubat 1977) ile evlendi. Devam eden günlerde Hollywood’un dikkatini çekince sinema sinemalarında, TV sinemalarında senarist, sinema hikâyecisi olarak misyonlar aldı. İçlerinde en bilineni, 1946 yılında, Howard Hawks tarafından yönetilen ve Bogard’la Bacall’ın başrollerini paylaştığı “The Big Sleep” sinemasıydı. Brackett bu sineması William Faulkner’le birlikte yazmıştı. Çalıştığı bir öbür tanınan sinema ise 1980’de gösterime giren, Irvin Kershner direktörlüğünde çekilen Star Wars serisinin efsanevi sinemalarından biri olan “The Empire Strikes Back”ti.

Brackett 18 Mart 1978’deki vefatına kadar bir sürü eser üretmiş olsa da, bunların ortasında en beğenileni 1955’ye yayımlanan ‘Uzak Yarın’ isimli romanıdır. ‘Uzak Yarın’, Hugo Ödülleri’nin kısa listesine girmiş, üstelik müellifini da peşinden sürükleyerek, onu listeye giren birinci bayan muharrir olarak tarihe geçirmiştir.

Geçtiğimiz günlerde İthaki Yayınları etiketiyle raflardaki yerini alan ‘Uzak Yarın’, Berk Göbekcioğlu tarafından çevrildi. 1970’li yıllarda Okat Yayınları’nca basılan ve artık lakin sahaflarda bulabildiğimiz çevirilerden sonra, ‘Uzak Yarın’ Brackett’in Türkçeye çevrilen tek kitabı.

HER İKTİDAR TOTALİTERLEŞİR

Tüm dünya Yıkım ismi verilen nükleer felaketle altüst olmuş durumdadır. Eski nizam büsbütün değişmiştir; o denli ki çağdaş kentler ve buna bağlı olarak kurulan ekonomik, siyasal, toplumsal ve kültürel bağlantılar neredeyse yok olmuştur. Tüm bunların, Yıkım’ın sebebi ise çağdaş dünyanın, teknolojinin kendisidir.

Uzak Yarın, Leigh Douglass Brackett, Mütercim: Berk Göbekcioğlu, 304 syf., İthaki Yayınları, 2021.

Hiç yoksa yeni nizamın sahipleri bu fikri savunur ve bu fikir uyarınca, siyasal ve toplumsal manada katı yaptırımlar içeren kurallara nazaran bir devlet, bir dünya anlayışı yaratırlar. Yeni sistemin sahipleri Mennonit topluluklardır; bunlar isimlerinden da anlaşılacağı üzere, Yıkım’dan evvel de kolay, teknolojiden uzak, katı dini kurallarla ömür süren bir topluluktur. Az bir kitleye sahip olan Mennonitler, kentlerden uzak yaşadıkları için Yıkım’dan en az etkilenen topluluk olurlar. Tesadüf yapıtı hayatta kalmış olan insanlarsa kentlerden kaçıp bu kümelere sığınırlar zira teknolojinin, çağdaş hayat kurallarının ortadan kalktığı bir dünyada hiç kimse nasıl yaşayacağını, üretip besleneceğini bilemez. Mennonitler gelen herkese kucak açarak onları bu yeni nizama adapte ederler. Ne var ki bu şefkatli eller kısa vakitte otoriterleşip katı kuralları beraberinde getirir.

Evet, ‘Uzak Yarın’ın temel tartışmalarından biri budur; kendi halinde, suya sabuna dokunmayan yaşayan bir küme bile iktidarı eline aldığında “kendiliğinden” otoriterleşmeye ve insanlara baskı uygulamaya başlar. Brackett’in bu anarşizan tavrı çok kıymetlidir; hatta müellifin yeni iktidar öznesi için dağ başında yaşayan küçük kümeleri seçmesi de manidardır.

Yıkım öncesinde sayıları binlerle söz edilen bu topluluklar, Yıkım’dan sonra Amerika’nın tamamını ele geçirirler. Onlara nazaran Yıkım’ın temel sebebi teknoloji ve çağdaşlaşmadır. Bu yüzden yeni sistemde kentleşmeyi, modernizmi, bilim ve teknolojiyi yasaklamak gerekmektedir. Hatta bu yasağı anayasaya koyarak, bu fikirlere karşı tümden savaş açmak lazımdır: Ne de olsa gelişmek tehlikeli bir şeydir.

‘ÖZGÜRLÜĞÜN’ YOLU

Romanın açılışında Yıkım’ın üzerinden yıllar geçtiğini, yeni nizamın Amerika’yı ele geçirdiğini ve hatta çağdaş dünyayı tanımayan bir kuşağın doğup yetiştiğini görürüz. Bu kuşaktan iki çocuksa temel kahramanlarımızı oluştururlar; Len Colter ve kuzeni Esau 15-16 yaşlarında iki gençtir ve bu gençler içinde yaşadıkları Piper’s Run isimli bölgede büyürken etraflarıyla daima bir uyumsuzluk içindedirler. En büyük kusurları meraktır. Merak, soru sormak gelişmeye kapı araladığı için de yaşadıkları uyumsuzluk katmerlenir.

Onları seven ve haşarılıklarını mazur gören tahminen de tek kişi büyükannedir. Büyükanne her fırsatını bulduğunda gençleri yanı başına oturtur ve onlara eski dünyayı, oradaki ömrünü anlatır. Hal bu türlü olunca Len Colter ve Esau büsbütün meraklı kesilirler. Bir de buna çalıntı radyo olayıyla ilintili gelişmeler eklenince Len Colter ve kuzeni Esau topluluktan kaçıp gizemli, gizemli olduğu kadar da yesyeni bir hayatı keşfetmek üzere gizlice yola koyulurlar.

Brackett ne yaptığını çok iyi bilir ve bunu o kadar sakin bir tansiyonla, o kadar merak dolu bir biçimde verir ki kitap süratle akar. Bunda lisanın tesiri olduğu üzere, Brackett’in senaristliğinin de hissesi var; görsel düşünme mahareti ve sinema tadında atmosfer tasarımı kitabın etkileyici istikametini arttırır.

Başka taraftan Brackett’in tartıştığı tek şey iktidar ve otorite bağı de değil. O bir yandan çağdaş hayatın hatalı olduğunu da belirtmekten kaçınmaz; daha fazla para ve hırs için insanları canını ve özgürlüğünü hiçe saydığı için çağdaş dünyayı da eleştirir. Ayrıyeten kitap bizi kent yapısının/mimarinin değişmesiyle toplumsal ve siyasal bağların değişmesi üzerine de epey keyifli tartışmalara sürekler ki, buralarda dolaşmak için çağdaş mimari tartışmalarına göz atmak isteyebilirsiniz.

Gazete Duvar

iletişim : live:.cid.e85adaa203246898
en iyi casino siteleri en iyi casino siteleri slot siteleri kocaeli escort bursa escort
hack forum hack forum gaziantep escort gaziantep escort izmir escort bedava hesaplar